प्रारब्ध कर्म के हो? हिन्दू कर्म सिद्धान्तअनुसार कर्म तीन प्रकारका हुन्छन्: १. सञ्चित कर्म – अघिल्ला अनेक जन्मका सबै कर्महरूको ठूलो भण्डार। २. प्रारब्ध कर्म – सञ्चित कर्ममध्येबाट यस जन्ममा फल दिन थालेको भाग। यसले नै हाम्रो वर्तमान शरीर, परिवार, मुख्य सुख-दुःख, आयु, रोग, धन-गरिबी आदि निर्धारण गर्छ। ३. आगामी (क्रियमाण) कर्म – यस जन्ममा हामीले गर्दै गरेका नयाँ कर्महरू, जुन भविष्यमा फल दिनेछन्। प्रारब्ध को अर्थ नै “सुरु भइसकेको” हो। जसरी धनुषबाट बाण निकालिसकेपछि त्यो बाण लक्ष्यतिर जानैपर्छ, त्यस्तै प्रारब्ध कर्म पनि भोग्नु अनिवार्य हुन्छ। यसलाई पूर्ण रूपमा नष्ट गर्न सकिँदैन, तर ज्ञान, भक्ति र सत्कर्मले यसको पीडा कम गर्न सकिन्छ। किन प्रारब्ध भोग्नुपर्छ? जबसम्म शरीर छ, तबसम्म प्रारब्ध चलिरहन्छ। शरीर नै प्रारब्धको फल हो। त्यसैले ज्ञानी व्यक्ति (जसले सञ्चित कर्म नष्ट गरिसकेका हुन्छन्) पनि प्रारब्ध भोगेर मात्र शरीर छोड्छन्। एक प्रसिद्ध कथा पढ्नुस् एक गाउँमा एक साधारण किसान थिए। उनीसँग तीन वटा गोदाम थिए: पहिलो गोदाममा धेरै पुराना अन्न थिए (सञ्चित कर्म)। दोस्रो गोदामबाट दैनिक खाना निकालेर परिवारले खाइरहेका थिए (प्रारब्ध कर्म)। तेस्रो गोदाममा नयाँ बाली भित्र्याउँदै थिए (आगामी कर्म)। एक दिन किसानले सोचे – “म यी सबै अन्न जलाइदिन्छु, अनि दुःखबाट मुक्त हुन्छु।” उनले आगो लगाए। पुराना अन्न (सञ्चित) र नयाँ बाली (आगामी) जलेर नष्ट भए। तर दोस्रो गोदामबाट निकालेर पहिले नै भाँडोमा राखेको अन्न (प्रारब्ध) चाहिँ पहिले नै पकाइसकेको थियो। त्यो अन्न परिवारले खानैपर्‍यो। जलाइदिए पनि त्यो भाँडोको अन्न त नष्ट भएन। यसै गरी: सञ्चित कर्म ज्ञान र भक्तिले नष्ट गर्न सकिन्छ। आगामी कर्म राम्रो कर्म गरेर सुधार्न सकिन्छ। तर प्रारब्ध कर्म भने शरीर रहुन्जेल भोग्नुपर्छ। जस्तै रोग, दुर्घटना, विशेष परिस्थिति आदि। प्रारब्ध कर्म भनेको यस जन्ममा अनिवार्य रूपमा भोग्नुपर्ने कर्म हो। यसलाई स्वीकार गरेर धैर्य, समर्पण र सत्कर्म गर्नु नै उत्तम उपाय हो। भगवान् वा गुरुको शरणमा गएर प्रारब्धको भार हल्का बनाउन सकिन्छ भन्ने शास्त्रहरूको मत छ तेही नै आस्था हो। - @devsastra69