JACAYLKA XALAASHA AH — JACAYLKA ALLE RAALLI KA YAHAY Jacaylku waa dareen uu Alle ku abuuray qalbiga aadanaha. Laakiin dareen kasta oo qalbiga ku jira ma aha in loo raaco si kasta oo la doono. Islaamku ma reebin jacaylka, balse wuxuu ina baray sida loo ilaaliyo jacaylka, sharafta iyo qalbiga, iyadoo laga fogaanayo waxyaabaha xaaraanta ah. Haddaba, waa maxay jacaylka xalaasha ahi? Jacaylka xalaasha ahi waa jacayl leh ujeeddo wanaagsan, xuduud la dhowro, waxaana ugu qurux badan marka uu ku dhammaado guur xalaal ah. Qofka si dhab ah kuu jecel ma doonayo inuu kaa qaado sharaf iyo xasillooni; wuxuu doonayaa inuu kuu maro waddada saxda ah. Alle SWT wuxuu yiri: ﴿وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً﴾ “Calaamooyinkiisa waxaa ka mid ah inuu idiinka abuuray naftiinna xaasas si aad ugu xasilloonaan doontaan, wuxuuna dhexdiinna dhigay jacayl iyo naxariis.” Ar-Ruum: 21 Aayaddani waxay ina tusaysaa in guurka dhexdiisa uu jiro mawaddo iyo naxariis. Jacaylka quruxda badan waa kan keena xasillooni iyo naxariis, ee aan keenin cabsi, qarsoodi iyo dembi. Sidee loo ilaaliyaa jacaylka ka hor guurka? Alle wuxuu yiri: ﴿فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفًا﴾ “Haddaba ha jilcinina hadalka, si uusan u damcin kan qalbigiisa cudur ku jiro; waxaadna ku hadashaan hadal wanaagsan.” Al-Axzaab: 32 Tani waxay ina baraysaa in xitaa hadalka la dhowro. Haddii qof aad is jeceshihiin uu mar walba kuu raadinayo hadallo kicinaya dareenka iyo rabitaanka, taas jacayl xalaal ah laguma magacaabi karo. Sidoo kale Alle wuxuu yiri: ﴿وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَىٰ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِيلًا﴾ “Ha u dhowaanina sinada; runtii waa xumaan iyo waddo aad u xun.” Al-Israa: 32 Bal fiiri ereyga Alle isticmaalay: “Ha u dhowaanina. Macnaheedu ma aha oo keliya in laga fogaado falka laftiisa, balse sidoo kale waa in laga fogaado waddooyinka iyo waxyaabaha qofka u horseedi kara. Jacaylka xalaasha ahi wuxuu leeyahay calaamado: Qofku wuxuu doonayaa guur, ma aha xiriir aan dhammaad lahayn. Wuxuu dhowraa xuduudaha Alle. Wuxuu ilaaliyaa sharafta qofka uu jecel yahay. Kuma cadaadiyo hadallo ama ficillo xaaraan ah. Wuxuu leeyahay masuuliyad iyo qorshe mustaqbal. Wuxuu doonayaa inuu xiriirka u maro waddo cad oo sharci ah. Nabiga ﷺ wuxuu yiri: «يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ، مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ…» “Dhalinyarooy! Qofkii awooda inuu guursado ha guursado…” Saxiix Al-Bukhaari iyo Muslim Sidaas darteed, haddii qalbigaagu qof jeclaado, ha ka dhigin jacaylkaas sabab aad Alle uga fogaato. U beddel duco, sabir iyo waddo xalaal ah. Haddii uu qofkaasi dhab kaa yahay, ha ku qasbin inuu ku jeclaado qarsoodi iyo hadallo badan. U oggolow inuu jacaylkiisa ku caddeeyo ficil, masuuliyad iyo inuu guur xalaal ah kuu soo maro. Jacaylka ugu quruxda badan ma aha kan qalbigaaga kaliya gilgila; waa kan qalbigaaga ilaaliya. Alle ha ina siiyo lammaane wanaagsan oo innagu noqda mowaddo, naxariis iyo xasillooni, hana naga fogeeyo xiriir kasta oo sharafta iyo diinteena dhaawaca. Aamiin Ka tag raad wanaagsan ka hor intaadan dunida ka tegin illahow naxifdi#fadumokayton - @fadumokayton