Ինչքան փորձում եմ գլուխս թաղել օրվա գործերի ու քաղաքի եռուզեռի մեջ, ինչքան փորձում եմ ուժեղ ձևանալ՝ միևնույն է, չի ստացվում… Տեսնես ու չխենթանաս։ Լսես ու չկորցնես բանականությունդ։ Ըմբռնես ու շարունակես մնալ ոտքերի վրա… Ամեն անգամ, երբ մտովի ամփոփում եմ այս չորս տարին, ներաշխարհս քարուքանդ է լինում։ Աչքերիս առաջ են գալիս տղերքի դեմքերը, անունները, վերջին զանգերը, կիսատ նամակները… Բառիս բուն իմաստով անմեղ էին տղերքը։ Գնացին՝ հրամանատարին վիրավոր պոստում չթողնելով, վերջին փամփուշտը ընկերոջը տալով, վիրավոր եղբորը ուսերին տանելով, ծխի ու պայթյունների միջով անցնելով… Գնացին։ Գնացին՝ մտածելով, որ տուն են վերադառնալու։ Մայրը դռան մոտ է սպասելու։ Երեխաները վազելու են գիրկը։ Հայրը ասելու է՝ «եկար, տղես»… Գնացին ու չեկան։ Մնացին սաղավարտները։ Կոշիկները։ Կիսատ զանգերը։ Մայրերի սպասող աչքերը։ Երեխաների հարցը՝ «Պապան ե՞րբ է գալու»։ Պատերազմը միայն պայթյունների ձայնը չէր։ Պատերազմը նաև այն լռությունն էր, որի մեջ մեկը կանչում էր մորը, մեկը՝ ընկերոջը, մեկը՝ Աստծուն, իսկ մեկը պարզապես ասում էր՝ «չթողնես ինձ»… Ու ամենածանրն այն է, որ այս սուրբ տղերքի ու կանանց հիշատակը անգամ մեկ րոպե լռությամբ չհարգվեց։ Ինչպե՞ս կարելի է տեսնել այս ամենը ու շարունակել ապրել այնպես, կարծես ոչինչ չի եղել։ Ջերմուկ ջան… Դու տեսար մեր տղերքի արյունը, վիրավորների ճանապարհը, մայրերի սպասումը, դատարկ դագաղները։ Դու դարձար այս ցավի լուռ վկան։ Իմ զինվորին դավաճանեցին։ Տանջեցին։ Սպանեցին։ Բայց չկարողացան կոտրել նրա պատիվը։ Կան մահեր, որոնց հետ մարդ երբեք չի հաշտվում։ Կան անուններ, որոնք չեն դառնում անցյալ։ Կան տղերք, որոնք չեն «զոհվել» պարզապես։ Նրանք մնացին մեր մեջ։ Մեր հիշողության մեջ։ Մեր գիշերների լռության մեջ։ Մեր զինվորական համազգեստի մեջ։ Մեր շտապօգնության մեքենայի սուր ազդանշանի մեջ։ Մայրերի սպասող աչքերի մեջ։ Գնացին տղերքը։ Գնացին ու չեկան։ Իսկ մենք դեռ այստեղ ենք… Ապրում ենք, փակում աչքերը, վերապրում ու հասկանում, որ նրանք պիտի լինեին այստեղ՝ մեզ հետ։ Հիմա հասկանում եմ՝ Կոմիտասը մեկ գիշերվա մեջ ոնց խելագարվեց… Գոռալն անօգուտ է։ Լուռ խելագարվեք։ Հանուն մի բուռ հողի։ Հանուն մի կիսատ, վիրավոր Մայր Հայաստանի։ - @m.l.678