@mohammed34_35: 💠 በየዉመል ቂያማ ነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ለኡመታቸው የሚሰጡት 5ቱ የሸፋዓ (የምልጃ) ዓይነቶች ሸፋዓ ማለት በቂያማ ቀን የሚደረግ እርዳታ ወይም አማላጅነት ነው። ነገር ግን ሸፋዓ ማለት ነቢዩ ሙሐመድ ﷺ እንደፈለጉት በነጻ የሚያደርጉት ሳይሆን፣ ሁሉም ሸፋዓ የሚከናወነው በአላህ ﷻ ፈቃድ ብቻ መሆኑን መረዳት በጣም አስፈላጊ ነው። አላህ ﷻ እንዲህ ይላል፡- “በላቸው፡- አማላጅነት (ሸፋዓ) ሁሉ የአላህ ብቻ ነው፡፡” (ሱረቱ አዝ-ዙመር፡ 44) ከዚህ በታች በሐዲሶች የተጠቀሱት የነቢዩ ﷺ የሸፋዓ ዓይነቶች ናቸው፡ 1. አሽ-ሸፋዓ አል-ኡዝማ (ታላቁ አማላጅነት) ይህ በማህሸር ሜዳ (የመሰብሰቢያ ቦታ) የሚከናወን ታላቁ አማላጅነት ነው። በቂያም ቀን ሰዎች እጅግ አስከፊ በሆነ ሁኔታ ውስጥ ይሆናሉ። የአላህን ﷻ ውሳኔ በመጠባበቅ ረጅም ጊዜ ይቆያሉ። በመጨረሻም ወደ ነቢያት ይሄዳሉ፤ ከአደም፣ ከኑህ፣ ከኢብራሂም፣ ከሙሳ እስከ ዒሳ (ዐለይሂም-ሰላም)። እነዚያ ነቢያት ያንን አማላጅነት ለመፈጸም አቅም እንደሌላቸው ይናገራሉ። በመጨረሻም ሰዎች ወደ ነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ይመጣሉ። እርሳቸውም ﷺ በአርሽ ስር ሰግደው አላህን በአስተማራቸው ምስጋና ያመሰግናሉ። ከዚያም እንዲህ ይባላሉ፡- “ራስህን አንሳ። አማልድ ትሰማለህ (ሸፋዓህ ተቀባይነት ታገኛለች)።” ይህ በሰሂህ አል-ቡኻሪ እና በሰሂህ ሙስሊም በተዘገበው ረጅም የሸፋዓ ሐዲስ ውስጥ የተጠቀሰው “አሽ-ሸፋዓ አል-ኡዝማ” ነው። 2. ሂሳብ (የፍርድ ሂደት) እንዲጀመር የሚደረግ ሸፋዓ ይህ የሸፋዓ አል-ኡዝማ አካል ሲሆን፣ የፍርድ ሂደቱ እና የሰዎች ሂሳብ በአፋጣኝ እንዲጀመር የሚደረግ ልመና ነው። ሰዎች በዚያ ቀን ያለባቸውን ሁኔታ አስቡት። ፀሐይ በጣም ተጠግታለች፣ ሰዎች እንደየስራቸው ላብ ውስጥ ናቸው፣ ፍርሃት ልባቸውን ሞልቶታል፣ የአላህን ﷻ ውሳኔ በጉጉት ይጠባበቃሉ። የፍርድ ሂደቱ እንዲጀመር ይሻሉ። ስለዚህ ነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ያ ሂደት እንዲጀመር እንዲለምኑ ፈቃድ የተሰጣቸው የመጀመሪያው ሰው ይሆናሉ። ይህ በአላህ ﷻ ፊት ለነቢዩ ሙሐመድ ﷺ የተሰጠውን ከፍተኛ ክብር ያሳያል፤ እንዲሁም ሁሉም ሸፋዓ በአላህ ﷻ ፈቃድ ስር መሆኑን ያረጋግጣል። 3. ወደ እሳት ለገቡ አማኞች የሚደረግ ሸፋዓ በተውሂድ ላይ ሆነው ነገር ግን ትላልቅ ወንጀሎችን በመስራታቸው ምክንያት ወደ እሳት ለገቡ አንዳንድ ሰዎች የሚደረግ አማላጅነት ነው። በሰሂህ ሐዲሶች እንደተጠቀሰው፣ ነቢዩ ሙሐመድ ﷺ በአላህ ፈቃድ አማላጅነትን በማድረግ አንዳንድ አማኞችን ከእሳት ያስወጣሉ። ነገር ግን ይህ ማለት ወንጀልን መናቅ ይቻላል ማለት አይደለም። ማንም ሰው፡- “መጀመሪያ እሳት እገባለሁ፣ ከዚያም ነቢዩ ﷺ ያድኑኛል” ብሎ አያስብ። እዲህ ያለው አስተሳሰብ እጅግ አደገኛ ነው። ሸፋዓ የአላህ ﷻ እዝነት ነው እንጂ ሆን ብሎ ወንጀል ለመስራት ምክንያት አይደለም። እንዲያውም የሸፋዓ ተጠቃሚ ለመሆን የሚበቃው ተውሂድ እና ኢማን ያላቸው ሰዎች ናቸው። ነቢዩ ﷺ እንዳሉት የሸፋዓ ተጠቃሚ ለመሆን በጣም እድለኛው ሰው፣ “ላ ኢላሀ ኢለላህ”ን ከልቡ በኢኽላስ (በቅንነት) የተናገረ ነው። (ቡኻሪ) 4. የተውሂድ ባለቤቶችን ከእሳት ለማውጣት የሚደረግ ሸፋዓ ስለ ሸፋዓ በተነገሩት ሐዲሶች ውስጥ፣ አንዳንድ ሰዎች ከእሳት ከወጡ በኋላ፣ አሁንም በትንሽ ደረጃም ቢሆን ኢማን ያላቸው ሰዎች እንዳሉ ተገልጿል። ነቢዩ ሙሐመድ ﷺ እነዚያ ሰዎች ከእሳት እንዲወጡ አላህን ﷻ ይለምናሉ። በሰሂህ ሐዲስ እንደተጠቀሰው፣ የሰናፍጭ ቅንጣት የሚያክል ኢማን ያላቸው ሰዎች እንኳን ሳይቀሩ ይወጣሉ። ከዚያም በአላህ እዝነት ከእሳት ይወጣሉ። ይህ የአላህን ﷻ እዝነት ስፋት ያሳያል። ነገር ግን እንደገና መናገር ያስፈልጋል፣ የሸፋዓን ሐዲሶች በወንጀል ውስጥ ለመኖር እንደ ማረጋገጫ አይጠቀሙባቸው። ይልቁንም እነዚህ ሐዲሶች በአላህ ላይ ያለንን ተስፋ ሊጨምሩልን፣ እንዲሁም ወንጀል ከመስራት ሊያስተምሩን ይገባል። 5. ለነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ኡመት ብቻ የተሰጠ ልዩ ሸፋዓ ለነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ኡመት በጣም ልዩ የሆነ የሸፋዓ ዓይነት አለ። በሰሂህ ሐዲስ እንደተጠቀሰው፣ እያንዳንዱ ነቢይ ተቀባይነት ያለው የተለየ ልመና (ዱዓ) እንደነበራቸው፣ እነርሱም ያንን ዱዓ እንደተጠቀሙበት ተገልጿል። ነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ግን ያንን ልዩ ዱዓቸውን በቂያም ቀን ለኡመታቸው አስቀምጠውታል። ይህ ዱዓ አላህን ሳያጋሩ በሞቱት የኡመታቸው አባላት ላይ ሸፋዓ ይሆናል። (ቡኻሪ እና ሙስሊም) የነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ለኡመታቸው ያላቸው ፍቅር ምን ያህል ታላቅ እንደሆነ ተመልከቱ። እርሳቸው ﷺ በዱንያ ላይ እያሉ ብቻ ሳይሆን፣ በአኼራም (በመጨረሻው ዓለም) የኡመታቸውን ደህንነት ያስባሉ። ነገር ግን አንድ በጣም አስፈላጊ ነገር አለ የነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ሸፋዓ ከአላህ ﷻ ፈቃድ ተነጥሎ ሊሆን አይችልም። አላህ ﷻ እንዲህ ይላል፡- > “ያ በአላህ ዘንድ፣ በፈቃዱ ቢሆን እንጂ የሚማልድ ሰው ማነው?” (ሱረቱ አል-በቀራህ፡ 255) ስለዚህ፣ ለአላህ ﷻ ብቻ የሚገባን ነገር ከነቢዩ ሙሐመድ ﷺ መጠየቅ አንችልም። እኛ የአላህን ﷻ እርዳታ መጠየቅ፣ ኢባዳን ማብዛት፣ ተውሂድን መጠበቅ፣ የነቢዩን ሙሐመድ ﷺ ሱንና መከተል፣ ሰለዋትን ማብዛት፣ ስነ-ምግባርን ማስተካከል እና ወንጀልን መራቅ አለብን። በሸፋዓ ላይ ብቻ አትተማመኑ ሸፋዓን በጣም የሚሹ ነገር ግን ነቢዩን ﷺ ለመከተል ጥረት የማያደርጉ ሰዎች አሉ። ነገር ግን አላህ ﷻ እንዲህ ይላል፡- > “በላቸው፡- አላህን የምትወዱ እንደሆናችሁ፣ ተከተሉኝ፤ አላህ ይወዳችኋልና፣ ኃጢአቶቻችሁንም ይምርላችኋልና።” (ሱረቱ ኣሊ-ዒምራን፡ 31) ስለዚህ ለነቢዩ ﷺ ያለን ፍቅር በአንደበት ብቻ የሚገለጽ አይደለም። ፍቅር የሚታየው በ፡- * ሰላት በመጠበቅ፣ * ሱንናን በመከተል፣ * ስነ-ምግባርን በማስተካከል፣ * በደልን በመራቅ፣ * ምላስን በመጠበቅ፣ * ሰለዋትን በማብዛት፣ * ወንጀል ሲሰሩ ተውበት በማድረግ፣ * እና በተውሂድ ላይ ለመኖር በመጣር ነው። ያንን ቀን አስቡት... ሁሉም ሰው በመህሸር ሜዳ በሚቆምበት ቀን። ኩራት የሚያስገኝ ንብረት የለም። የሚያድን ስልጣን የለም። በአላህ ﷻ ፈቃድ ካልሆነ በስተቀር መሸሸጊያ የሚሆን ቤተሰብ የለም። በዚያ ቀን የአላህን ﷻ እዝነት በጣም እንፈልጋለን። እናም የነቢዩ ሙሐመድ ﷺ የሸፋዓ ተጠቃሚዎች እንድንሆን ተስፋ እናደርጋለን። ስለዚህ፣ “አላህ የነቢዩን ﷺ ሸፋዓ ይወፍቀን” ብቻ አትበሉ። ይልቁንም ራስዎን ይጠይቁ፡- “ዛሬ በርግጥ ነቢዩን ሙሐመድ ﷺ እየተከተልኩ ነው?” አላህ ﷻ ተውሂዳችንን ይጠብቅልን፣ ወንጀላችንን ይማርልን፣ ከመሞታችን በፊት ተውበት ለማድረግ እድል ይስጠን፣ እና በጀነት ውስጥ ከነቢዩ ሙሐመድ ﷺ ጋር ይሰብሰበን። አሚን 🤲 ✍️ Izeddin Omer

Juna

Open In TikTok:

Region: ET

Monday 14 September 2026 14:46:50 GMT