टिकौलीदेखि हेटौंडासम्म बदलिँदै सडकको स्वरूप : ७० किलोमिटर चार लेन, टिकौलीमा एलिभेटेड संरचना हेटौंडा । चितवनको टिकौलीदेखि हेटौंडासम्मको सडक अब पुरानै स्वरूपमा सीमित नरहने भएको छ। नारायणगढ–हेटौंडा सडकखण्ड स्तरोन्नतिको प्रक्रियाअन्तर्गत करिब ७० किलोमिटर सडकलाई चार लेनमा विस्तार गर्ने योजना अघि बढेको छ। यसै योजनाको महत्वपूर्ण भागका रूपमा टिकौली क्षेत्रमा करिब २ किलोमिटर एलिभेटेड संरचना अर्थात् फ्लाइओभर निर्माण गर्ने प्रस्ताव समेत समेटिएको छ। टिकौलीमा किन एलिभेटेड संरचना ? टिकौली क्षेत्र चितवनको महत्वपूर्ण वन क्षेत्र हो। अहिलेको सडक विस्तार गर्दा सडकको चौडाइ बढाउन वन क्षेत्रमाथि पर्ने प्रभाव मुख्य विषय बन्न सक्छ। त्यसैले टिकौली क्षेत्रमा सडकलाई जमिनमै चौडा बनाउनेभन्दा एलिभेटेड संरचनामार्फत सडकलाई माथिबाट लैजाने अवधारणा अघि सारिएको हो। सरल भाषामा भन्नुपर्दा, सडकको केही भाग जमिनमा फैलाएर वन क्षेत्र काट्ने होइन, संरचना खडा गरेर त्यसको माथिबाट सवारीसाधन गुडाउने व्यवस्था गर्नु नै एलिभेटेड सडक हो। यसबाट टिकौली वन क्षेत्रमा सडक विस्तार गर्दा हुने भौतिक हस्तक्षेप घटाउने उद्देश्य राखिएको छ। नारायणगढबाट हेटौंडासम्म के परिवर्तन हुँदैछ ? यो योजना टिकौलीमा मात्रै सीमित छैन। बोलपत्र आह्वान गरिएको परियोजनाले भरतपुरको गोन्द्राङदेखि हेटौंडाको राप्ती पुलसम्मको करिब ७० किलोमिटर सडकलाई स्तरोन्नति गर्ने लक्ष्य राखेको छ। अर्थात्, यात्रुले अहिले देखिरहेको दुई लेनको सडक क्रमशः फराकिलो भएर चार लेनको सडक संरचनामा रूपान्तरण हुने लक्ष्य राखिएको छ। यसले नारायणगढ–हेटौंडा सडकको क्षमता बढाउने, सवारी आवागमन सहज बनाउने र बढ्दो यातायात चाप व्यवस्थापन गर्न सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। हेटौंडातर्फ यसको प्रभाव कहाँसम्म ? यो सडक खण्ड हेटौंडासँग जोडिने भएकाले यसको प्रभाव हेटौंडा बजारसम्मको यातायात व्यवस्थापनमा समेत पर्नेछ। विशेषगरी हेटौंडा–नारायणगढ आवागमन गर्ने यात्रु, मालवाहक सवारी, उद्योग व्यवसाय तथा पूर्व–पश्चिम र राजधानी जोडिने यातायातका लागि यो सडक महत्वपूर्ण छ। हाल साँघुरो सडक, बढ्दो सवारी चाप र विभिन्न स्थानमा हुने ट्राफिक जामका कारण यात्रामा लाग्ने समय बढ्ने गरेको अवस्थामा सडकको क्षमता विस्तार भएपछि आवागमनको अवस्था फरक हुने अपेक्षा गरिएको छ। तर, यो सडक आजैदेखि बन्न थालेको भने होइन यहाँ बुझ्नुपर्ने महत्वपूर्ण कुरा के हो भने बोलपत्र आह्वान हुनु र सडक निर्माण सम्पन्न हुनु एउटै कुरा होइन। अहिले परियोजना निर्माण कम्पनी छनोट गर्ने प्रक्रियामा प्रवेश गरेको हो। बोलपत्र आह्वानपछि निर्माण कम्पनीहरूले प्रस्ताव पेश गर्ने, प्राविधिक तथा आर्थिक मूल्यांकन हुने र निर्धारित प्रक्रिया पूरा भएपछि ठेक्का सम्झौता हुने चरण आउँछ। त्यसपछि मात्रै निर्माण कार्य औपचारिक रूपमा अघि बढ्नेछ। त्यसैले अहिलेको अवस्थालाई ‘ठेक्का प्रक्रिया अघि बढेको चरण’ का रूपमा बुझ्नुपर्छ। जनताले के बुझ्ने ? साधारण भाषामा बुझ्दा यो परियोजनाको मुख्य कुरा तीनवटा छन्— पहिलो— भरतपुरको गोन्द्राङदेखि हेटौंडाको राप्ती पुलसम्मको करिब ७० किलोमिटर सडक स्तरोन्नति गर्ने। दोस्रो— सडकलाई चार लेनको बनाउने। तेस्रो— टिकौली वन क्षेत्रमा करिब २ किलोमिटर एलिभेटेड संरचना निर्माण गर्ने। अर्थात्, टिकौलीमा सडक वन क्षेत्रमा सामान्य रूपमा फैलाएर लैजानेभन्दा माथिबाट संरचना बनाएर लैजाने अवधारणा हो। अबको चासो निर्माणको गुणस्तर र समयसीमा बोलपत्र प्रक्रिया अघि बढेसँगै अब स्थानीयवासी र यात्रुको चासो भनेको परियोजना कहिले ठेक्का लाग्छ, निर्माण कहिले सुरु हुन्छ, तोकिएको समयमै काम सम्पन्न हुन्छ कि हुँदैन र निर्माणका क्रममा अहिलेको यातायात कसरी व्यवस्थापन गरिन्छ ? भन्ने हुनेछ। ठूलो पूर्वाधार आयोजना भएकाले यसको प्रभाव सडकमा दैनिक यात्रा गर्ने सर्वसाधारणदेखि उद्योग, व्यवसाय र मालवाहक यातायातसम्म पर्नेछ। त्यसैले यो परियोजना केवल सडक चौडा पार्ने योजना मात्र नभई नारायणगढ–हेटौंडा यातायात मार्गको स्वरूप परिवर्तन गर्ने ठूलो पूर्वाधार आयोजनाका रूपमा हेरिएको छ। टिकौलीको वन क्षेत्र जोगाउँदै एलिभेटेड सडक, बाँकी खण्डमा चार लेन—अब नारायणगढदेखि हेटौंडासम्मको सडक कस्तो बन्छ भन्ने प्रश्नको जवाफ यही परियोजनाले दिनेछ। #नारायणगढहेटौंडासडक #टिकौली #टिकौलीएलिभेटेड #एलिभेटेडसडक #फ्लाइओभर - @bibeksharmakattel