Nam Tuyền một hôm thấy Triệu Châu, khi ấy còn là một vị tăng trẻ mới đến tham học, liền hỏi, gần đây ngươi ở đâu. Triệu Châu đáp, con ở Thoại Tượng viện. Nam Tuyền hỏi, có thấy tượng Thoại Tượng không. Triệu Châu đáp, tượng Thoại Tượng thì không thấy, chỉ thấy Như Lai nằm. Đây là một mẩu đối thoại ngắn, nhưng đã lộ rõ chỗ sắc bén trong cách đáp của Triệu Châu ngay từ những ngày còn trẻ. Nam Tuyền hỏi về một pho tượng cụ thể, mang tính hình thức, một đối tượng để chiêm bái theo lối thông thường. Triệu Châu không trả lời có hay không một cách trực tiếp, mà chuyển hướng sang một hình ảnh khác, Như Lai nằm, ngụ ý về chính Nam Tuyền, người đang nằm nghỉ trước mặt ông lúc bấy giờ. Câu trả lời ấy vừa hóm hỉnh, vừa chỉ thẳng vào một điều then chốt: tìm Phật ở đâu, khi ngay trước mắt đã có một người đang mang trong mình Phật tánh, chỉ là đang ở tư thế nằm, chưa hiện ra dáng vẻ trang nghiêm như pho tượng người ta quen tôn thờ. Nam Tuyền nghe câu ấy, biết ngay đây là một người có căn cơ khác thường, liền nhận Triệu Châu làm đệ tử. Về sau, khi Triệu Châu đã trưởng thành trong công phu tu tập, có một câu chuyện khác được truyền lại, liên quan đến việc ông hỏi Nam Tuyền về Đạo. Nam Tuyền đáp, tâm bình thường là Đạo. Triệu Châu hỏi lại, vậy có thể hướng đến đó mà tu tập được không. Nam Tuyền đáp, vừa khởi tâm hướng đến, đã là trái nghịch. Đây chính là chỗ khó nhất trong toàn bộ mạch tư tưởng này. Nếu Đạo chỉ là tâm bình thường, thì bất cứ nỗ lực nào nhằm đạt đến nó, bất cứ sự cố gắng nào để trở nên bình thường hơn, tự nó đã phá vỡ chính cái bình thường ấy, biến nó thành một mục tiêu, một điều cần chiếm lĩnh, không còn là trạng thái tự nhiên vốn có nữa. Triệu Châu tiếp tục hỏi, nếu không khởi tâm hướng đến, làm sao biết đó là Đạo. Nam Tuyền đáp, Đạo không thuộc về biết hay không biết. Biết là vọng giác, không biết là vô ký. Nếu thực sự đạt đến chỗ không còn nghi ngờ, tâm ấy rỗng rang như hư không, không thể gượng ép nói là phải hay không phải. Triệu Châu, nghe đến đây, liền có chỗ tỉnh ngộ. Câu chuyện này, khi được kể lại qua nhiều thế hệ, thường khiến người học bối rối hơn là được khai sáng ngay lập tức, và có lẽ đó chính là điều cần thiết. Nếu Đạo có thể được nắm bắt bằng một định nghĩa rõ ràng, nó đã trở thành một khái niệm, một vật để chiếm hữu, không còn là cái tâm bình thường đang vận hành ngay đây, ngay lúc này, trước khi bất cứ một câu hỏi nào được đặt ra về nó. Triệu Châu, nhiều năm sau, khi chính ông trở thành một vị thầy được kính trọng khắp nơi, vẫn thường nhắc lại tinh thần ấy trong cách ông đối đáp với học trò, không đưa ra những định nghĩa đóng khung, mà luôn chỉ thẳng vào khoảnh khắc đang là, như cách ông đã từng chỉ vào chính Nam Tuyền năm xưa, thay vì đi tìm một pho tượng ở nơi nào khác. #phatdaovothuong #thuctinh #chualanh #songtinhthuc #phatphap - @hiepngo2305