Trong một xã hội nhiều thứ lệch lạc, điều nên làm không phải là cố sửa tất cả mọi người, mà là đừng để mình bị uốn cong theo những thứ mình từng cho là sai. Sống lâu trong một môi trường nào đó, con người rất dễ quen với tiêu chuẩn của môi trường ấy. Thấy người khác khôn lỏi mà vẫn được lợi, lâu dần bắt đầu nghĩ thật thà là thiệt. Thấy người biết luồn lách đi nhanh hơn, bắt đầu nghi ngờ sự ngay thẳng của mình. Gặp quá nhiều chuyện lấy tiền bạc làm thước đo, rồi có lúc chính mình cũng vô thức nhìn một người qua thứ họ đang sở hữu. Đáng ngại nhất không phải là việc mình gặp phải những điều ấy, mà là nhìn lâu thành quen, quen lâu thành chấp nhận, chấp nhận lâu rồi một ngày chính mình cũng sống như thế mà không còn thấy có gì sai. Bởi vậy, giữa những thứ liên tục thay đổi ngoài kia, trong mình vẫn cần một cái chuẩn để đối chiếu. Đó là “tam quan.” Thế giới quan quyết định mình nhìn cuộc đời bằng đôi mắt nào. Giá trị quan quyết định trước lợi ích, mình xem thứ gì đáng giữ, thứ gì có thể bỏ. Nhân sinh quan quyết định sau cùng mình muốn trở thành kiểu người nào và muốn sống một đời ra sao. Tam quan chỉnh tề không có nghĩa lúc nào cũng phải sống theo một bộ khuôn cứng nhắc, càng không phải lấy tiêu chuẩn của mình đi phán xét thiên hạ. Nó giống như trong lòng có một cái thước. Ngoài kia người ta có thể chạy rất nhanh, nhưng mình biết có những con đường không nên đi. Có món lợi nhìn thấy ngay trước mắt, nhưng biết cái giá phải trả là thứ mình không muốn mất. Có chuyện nếu khôn lỏi một chút sẽ được phần hơn, nhưng phần hơn ấy khiến mình phải trở thành kiểu người trước đây chính mình cũng không coi trọng. Đến những lúc như vậy, cái thước ấy mới có giá trị. Và để giữ được nó, cần có ít nhất bốn thứ: Nhất nhân phẩm. Nhì khí độ. Tam trí tuệ. Tứ tài năng. Nhân phẩm đứng trước, bởi có tài mà không có giới hạn, tài càng lớn đôi khi sức phá càng lớn. Khí độ đứng sau nhân phẩm, vì đời không phải lúc nào cũng thuận theo ý mình. Chịu được lời khó nghe, nuốt được chút thiệt trước mắt, không vì một lần bị đối xử tệ mà lập tức học cách đối xử tệ lại với đời, đó cũng là bản lĩnh. Trí tuệ giúp mình phân biệt đâu là nguyên tắc cần giữ, đâu chỉ là sự cố chấp của bản thân. Nếu thiếu trí, đôi khi ta tưởng mình đang giữ chính kiến, thực chất chỉ đang khư khư giữ cái sai. Tài năng đặt sau cùng không phải vì nó không quan trọng. Ngược lại, muốn giữ được lựa chọn của mình lâu dài, chỉ có phẩm chất thôi chưa đủ. Phải có năng lực để đứng vững, có bản lĩnh để tự nuôi mình, có giá trị để không phải vì miếng cơm trước mắt mà hết lần này đến lần khác bán rẻ nguyên tắc. Cho nên, một người có tam quan vững không phải người chưa từng bị đời làm cho thất vọng. Họ vẫn nhìn thấy sự thực dụng, vẫn hiểu lợi ích, vẫn biết thế nào là nhân tình thế thái. Chỉ khác ở chỗ, hiểu cái xấu không đồng nghĩa phải học theo cái xấu; hiểu lòng người phức tạp cũng không có nghĩa mình phải sống phức tạp theo. Ngoài kia có thể đổi chuẩn bao nhiêu lần cũng được, nhưng ít nhất trong lòng mình phải biết: tiền nào nên kiếm, việc nào nên làm, người nào nên giữ, giới hạn nào không nên bước qua. Khi bên ngoài càng hỗn tạp, bên trong càng phải có tiêu chuẩn của mình. Không phải để chứng minh mình hơn ai, mà để đi qua đủ nhiều thứ lệch lạc, cuối cùng vẫn nhận ra được chính mình. Giữ cái thước trong lòng trước muôn vàn biến đổi. Hiểu thói đời mà không bị uốn cong theo. Đi qua mọi lệch lạc, giữ trọn một bản tâm. #baihoccuocsong #tinhthuc #tritue #phatphapvadoisong #xh - @bachlien7