@nguyenthithucuc231021: Chiến tranh thương mại, thông tin, công nghệ, an ninh giữa Mỹ và Trung chắc không hồi kết nhưng nhìn cách đón tiếp của Tổng thống Trump đối với Tổng Bí thư, Tập Cận Bình cho thấy sự trọng thị của Mỹ đối với Trung. Đàm phán Mỹ - Trung đang chuyển từ thế “đối đầu để giành lợi thế” sang “vừa cạnh tranh vừa quản lý đối đầu”. Nhưng đây chưa phải là hòa giải hay giải quyết được mâu thuẫn căn bản. Điểm đáng chú ý nhất là Tập Cận Bình đang ở Washington và hôm nay gặp Donald Trump tại Nhà Trắng. Đây là chuyến thăm Mỹ đầu tiên của ông Tập sau hơn một thập niên. Trước cuộc gặp, hai bên đã đạt được một bước quan trọng: gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại thêm hai tháng, tạo thêm thời gian để thương lượng một thỏa thuận rộng hơn. Có ba tầng đàm phán đang diễn ra cùng lúc. Tầng thứ nhất là thương mại. Hai bên đều có lợi ích rất rõ trong việc không để chiến tranh thuế quan quay trở lại. Mỹ muốn Trung Quốc mua thêm hàng Mỹ, đặc biệt là nông sản và máy bay Boeing, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận thị trường. Trung Quốc muốn duy trì môi trường xuất khẩu ổn định và tránh một vòng áp thuế mới. Hai bên cũng đang bàn cơ chế giảm một số mức thuế đối với những hàng hóa không mang tính chiến lược. Tầng thứ hai mới là chỗ khó nhất: công nghệ và chuỗi cung ứng chiến lược. Mỹ vẫn muốn giữ lợi thế công nghệ, đặc biệt về AI và các công nghệ có ý nghĩa an ninh quốc gia. Trung Quốc lại nắm một quân bài rất quan trọng là đất hiếm và nam châm đất hiếm. Washington nói nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc vẫn chưa đạt mức cam kết; trong khi một số doanh nghiệp Trung Quốc gần đây còn tạm dừng một số chuyến hàng sang Mỹ vì lo ngại rủi ro địa chính trị. Đáng chú ý là AI đã bước vào bàn đàm phán. Mỹ đề xuất một cơ chế thông báo cho nhau khi xảy ra những sự cố AI nghiêm trọng liên quan đến an ninh quốc gia. Đây là một dấu hiệu khá mới: hai nước không chỉ thương lượng về hàng hóa mà bắt đầu tìm cách quản lý rủi ro của một công nghệ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia. Tầng thứ ba là địa chính trị. Thuế quan, Boeing, đậu nành hay đất hiếm đều có thể mặc cả. Nhưng Đài Loan, công nghệ chiến lược, an ninh khu vực và ảnh hưởng toàn cầu thì không dễ đổi chác. Chính vì vậy, ngay cả khi Trump và Tập đạt được một thỏa thuận thương mại mới, điều đó chưa có nghĩa là cạnh tranh Mỹ–Trung kết thúc. Các phân tích hiện tại cũng cho rằng cuộc gặp có khả năng tạo ra những bước tiến thực dụng hơn là một “cuộc tái lập quan hệ” lớn. Trung Quốc hiện không bước vào bàn đàm phán với tâm thế của một bên đang cần được cứu. Xuất khẩu của Trung Quốc vẫn rất mạnh và thặng dư thương mại được Reuters dẫn nguồn đánh giá có thể vượt 1.000 tỷ USD năm thứ hai liên tiếp. Vì vậy, Bắc Kinh có lý do để muốn ổn định quan hệ nhưng không nhất thiết phải chấp nhận những nhượng bộ lớn. Còn phía Mỹ, Washington có sức mạnh rất lớn về thị trường, đồng USD, công nghệ và hệ thống tài chính, nhưng cũng có những vấn đề riêng phải tính toán. Hai bên đều có “quân bài”, và cách tiếp cận hiện nay giống mặc cả từng vấn đề để tránh đổ vỡ toàn bộ quan hệ hơn là tìm một bên thắng, một bên thua. Mỹ và Trung Quốc hiện nay không bắt tay vì đã tin nhau; họ bắt tay vì đều hiểu rằng nếu cứ đánh nhau không giới hạn thì cái giá phải trả cũng rất lớn. Thỏa thuận thương mại, nếu có, vì thế có thể là cơ chế giảm nhiệt, chứ chưa phải giải quyết tận gốc cạnh tranh chiến lược. Giai đoạn này, bất cứ thay đổi nào về thuế quan Mỹ–Trung, chuỗi cung ứng, đất hiếm, AI và dòng vốn đều có thể tạo ra cả cơ hội lẫn sức ép cho Việt Nam. Mỹ có gì để ép Trung Quốc, Trung Quốc có gì để đáp trả Mỹ, và Việt Nam đang đứng ở đâu giữa hai bên”, quan trọng nhất không nằm ở việc ai “thắng” trong một vòng đàm phán, mà nằm ở chỗ hai bên đang thử xem có thể cùng tồn tại trong cạnh tranh hay không. Việt Nam vừa ở gần Trung Quốc, vừa có quan hệ kinh tế rất lớn với Mỹ, lại đang đứng trong dòng dịch chuyển chuỗi cung ứng. Chỉ cần Mỹ–Trung thay đổi cách đánh thuế hoặc kiểm soát công nghệ, doanh nghiệp Việt Nam có thể bị tác động khá nhiều.

Nguyễn Thị Thu Cúc

Open In TikTok:

Region: VN

Thursday 24 September 2026 11:46:07 GMT