@.edit120624: #animedit #fyppppppppppppppppppppppp #fyppppppppppppppppppppppp #animedit #kesfetteyiz Anime (yaponca: アニメ) – Yaponiya mənşəli, özünəməxsus rəsm tərzi, dərin fəlsəfi mövzuları və geniş xarakter personajları ilə seçilən unikal bir animasiya sənətidir. Qərb dünyasında "anime" sözü yalnız Yaponiya istehsalı olan cizgi filmlərini ifadə etmək üçün istifadə edilsə də, Yaponiyanın özündə bu termin rəsmindən və mənşəyindən asılı olmayaraq bütün növ animasiya videolarına şamil olunur. Anime sadəcə uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş əyləncə vasitəsi deyil. O, hər yaş qrupuna – uşaqlardan tutmuş yeniyetmələrə, gənclərə və böyüklərə qədər hər kəsə xitab edən dram, psixoloji, elmi-fantastika, fəlsəfə, triller və romantika kimi onlarla fərqli janrı özündə birləşdirən nəhəng bir mədəniyyət sənayesidir. Bu gün anime qlobal bir fenomenə çevrilərək milyardlarla dollarlıq dövriyyəsi olan böyük bir iqtisadiyyat formalaşdırıb və Yaponiya "yumşaq gücünün" (Soft Power) ən mühüm elementinə çevrilmişdir. 1. Animenin Tarixi və İnkişaf Mərhələləri Animenin tarixi XX əsrin əvvəllərinə, Yapon rejissorlarının Qərb (xüsusilə Fransa, Almaniya və ABŞ) animasiya texnikalarını sınaqdan keçirməyə başladıqları dövrə təsadüf edir. İlk Addımlar (1917–1945) Yaponiyada ilk animasiya sınaqları 1917-ci ildə Oten Şimokava, Cuniçi Kouçi və Seitaro Kitayama kimi sənətkarlar tərəfindən qoyulmuşdur. Bu dövrün ən qədim və tam şəkildə qorunub saxlanılan animasiyası 1917-ci ilə aid olan və bir samurayın qılınc sınamaq cəhdlərindən bəhs edən "Namakura Gatana" (Küt Qılınc) adlı qısa çarxdır. İkinci Dünya Müharibəsi illərində isə animasiya daha çox dövlət tərəfindən hərbi təbliğat (propaganda) məqsədilə istifadə olunurdu. 1945-ci ildə işıq üzü görən "Momotaro: Umi no Shinpei" (Momotaro: Dəniz Əsgərləri) Yaponiyanın ilk tammetrajlı animasiya filmi kimi tarixə düşdü. Müharibədən Sonrakı Dövr və Osamu Tezuka İnqilabı (1950–1960) Müharibədən sonra Yaponiyanın iqtisadi və sosial baxımdan yenidən qurulması animasiya sektoruna da təsir etdi. 1956-cı ildə Toei Animation studiyasının yaradılması sənayeləşmənin əsasını qoydu. Lakin müasir animenin vizual dilini və strukturunu formalaşdıran şəxs, "Animenin Atası" və ya "Mandanın Tanrısı" adlandırılan Osamu Tezuka oldu. Tezuka, ABŞ-da olan Uolt Disney üslubundan ilhamlansa da, personajların gözlərini böyük çəkmək, üz mimikalarına emosionallıq qatmaq və kinematoqrafik kamera bucaqlarından istifadə etmək kimi yeniliklər gətirdi. Onun 1963-cü ildə ekrana çıxan "Astro Boy" (Tetsuwan Atom) layihəsi dünyada böyük populyarlıq qazanan ilk rəsmi anime serialı hesab olunur. Qızıl Dövr və Qlobal Sıçrayış (1970–1980) 1970-ci illərdə animedə janr müxtəlifliyi artdı. Xüsusilə nəhəng robotların (Mecha) döyüşünü əks etdirən "Mazinger Z" və "Mobile Suit Gundam" kimi seriallar sənayedə yeni bir cığır açdı. 1980-ci illər isə anime dünyasının "Qızıl Dövrü" hesab olunur. 1985-ci ildə əfsanəvi rejissorlar Hayao Miyazaki və Isao Takahata tərəfindən Studio Ghibli yaradıldı. Bu studiya animasiyanı vizual sənət əsəri səviyyəsinə qaldırdı. Eyni zamanda, 1988-ci ildə Katsuhiro Otomonun rejissorluğu ilə ərsəyə gələn "Akira" filmi, kiberpank janrının şah əsərlərindən biri olaraq Qərb dünyasında animenin uşaqlar üçün deyil, böyüklər üçün də dərin fəlsəfi məna daşıyan bir sənət olduğunu sübut etdi. Müasir Dövr və Rəqəmsallaşma (1990–Hazırkı Dövr) 1990-cı illərdə "Neon Genesis Evangelion", "Ghost in the Shell", "Sailor Moon", "Dragon Ball Z" və "Pokemon" kimi əsərlər animeni qlobal pop-mədəniyyətin mərkəzinə daşıdı. 2001-ci ildə Hayao Miyazakinin "Spirited Away" (Ruhlarla sovrulanlar) filminin "Ən Yaxşı Animasiya Filmi" nominasiyasında Oskar mükafatı qazanması animenin beynəlxalq miqyasda ali rəsmi etirafı idi. Bu gün internetin, striminq platformalarının (xüsusilə Crunchyroll, Netflix, Hulu) inkişafı sayəsində anime artıq subkultura olmaqdan çıxıb, qlobal kütləvi mədəniyyətin əsas sütunlarından birinə çevrilmişdir. "Attack on Titan", "Demon Slayer", "Jujutsu Kaisen" kimi müasir

.edit.

Open In TikTok:

Region: AZ

Saturday 26 September 2026 17:36:57 GMT