@Akela insane هڪ دفعي، هزارين سال اڳ، سنڌو درياهه جي ڪناري تي هڪ شاندار شهر آباد هو. ان شهر جو نالو هو موهن جو دڙو. صبح ٿيندي ئي شهر جون گهٽيون ماڻهن جي اچ وڃ سان آباد ٿي وينديون هيون. ڪٿي ڪاريگر مٽيءَ جا برتن ٺاهيندا هئا، ڪٿي واپاري پنهنجو سامان کڻي ايندا ويندا هئا، ۽ ڪٿي ٻار گهٽين ۾ راند ڪندا هئا. پڪين سرن جا گهر، سڌيون گهٽيون، کوهه ۽ پاڻي جي نيڪال جو منظم نظام ڏسي لڳندو هو ته هي شهر پنهنجي زماني لاءِ تمام ترقي يافته هو. شهر جي وچ ۾ هڪ وڏو غسل خانو هو، جنهن کي اڄ عظيم غسل خانو (Great Bath) چيو وڃي ٿو. ماڻهو پنهنجي رسم ۽ صفائي لاءِ اتي گڏ ٿيندا هئا. شهر ۾ مختلف هنرن جا ماهر به رهندا هئا، جيڪي مهرون، زيور، برتن ۽ ٻيون شيون ٺاهيندا هئا. موهن جو دڙو رڳو هڪ شهر نه هو؛ اهو ماڻهن جي محنت، هنر، واپار ۽ منظم زندگيءَ جو مثال هو. هتان جون مهرون ۽ ٻيون شيون ٻڌائن ٿيون ته هن شهر جا ماڻهو پنهنجي آس پاس جي علائقن سان واپار ڪندا هئا. پر وقت ڪنهن لاءِ نٿو بيهي… صدين گذرڻ سان شهر جي رونق گهٽجڻ لڳي. ماڻهو آهستي آهستي هتان لڏي ويا، گهر خاموش ٿي ويا، ۽ اهي گهٽيون جتي ڪڏهن زندگيءَ جو شور هوندو هو، مٽيءَ هيٺ دفن ٿي ويون. هزارين سال پوءِ، جڏهن آثارِ قديمه جي ماهرن هن جاءِ کي کوٽي ڪڍيو، ته هڪ وسريل دنيا ٻيهر ماڻهن جي سامهون اچي وئي. اڄ جڏهن ڪو موهن جي دڙي جي خاموش گهٽين ۾ بيهي ٿو، ته کيس رڳو پراڻيون سرون نظر نٿيون اچن؛ انهن سرن ۾ هڪ قديم سنڌ جي ڪهاڻي لڪل آهي. هڪ اهڙي سنڌ، جتي هزارين سال اڳ ماڻهو شهر ٺاهيندا هئا، هنر ڪندا هئا، واپار ڪندا هئا ۽ پنهنجي زندگيءَ کي هڪ منظم انداز سان گذاريندا هئا. موهن جو دڙو اڄ به خاموش آهي، پر ان جي خاموشيءَ ۾ سنڌ جي هزارين سالن جي تاريخ ڳالهائي ٿي. 🖤🥀� #kalmati #sain #naaz - @sukoonjowajood