21 Lê Lai 22 Lê Lợi. Lão đi để lại nổi day dứt trong lòng ta. Ngày giỗ cụ Lê lai 21/8 Âm lịch. Câu chuyện Lê Lai đổi áo cứu Lê Lợi chắc mọi người nghe rồi, dù chính sử (như Đại Việt Sử Ký Toàn Thư) không chép nhưng tư sử, truyền thuyết dân gian vẫn lưu truyền, để con cháu nhớ về một con người đã xả thân vì nghĩa lớn, truyền lửa cho cuộc khởi nghĩa còn dang dở . Chính Lê Lợi cũng muốn điều đó, cũng nhớ ơn vị tướng ngày trước đã hy sinh vì mình, nên vua có lập một “lời thề”: Đời đời trả công cho Lê Lai và con cháu! bản dịch của Hoàng Xuân Hãn: “Hỡi các công thần của Trẫm! Các ngươi đã cùng ta chịu khó nhọc mà được nước. Các ngươi đã chịu khổ sở cùng ta mà lập nên thiên hạ, vì vậy mà có được vinh hoa phú quý ngày hôm nay. Nhưng các ngươi cũng phải ghi nhớ công của Lê Lai, đã chẳng tiếc thân mà đổi áo chớt thay cho ta. Công ấy lớn lắm thay! Trẫm đã cho an táng Lê Lai trong đền Lam, mai này con cháu Lê Lai ở cùng với con cháu Trẫm, cho thỏa lòng thương xót. Các ngươi cũng phải truyền bảo cho con cháu, cho chính các ngươi và con cháu của các ngươi như thế. Ôi, công lao của Lê Lai chẳng lớn lắm thay! Nếu con cháu Trẫm mà dám quên ơn nhà Lê Lai thì lạy cho Trời phạt: điện đài hóa thành rừng cây, đền thờ hóa thành nước lã, núi này sạt lở, hủy ấn quốc thành đồng, hủy kiếm báu thành sắt. Nếu các ngươi nhớ đúng như lời Trẫm, thì nguyện cho con cháu Trẫm cùng con cháu các ngươi được đời đời phú quý. Nếu ai nhớ lấy lời Trẫm thì kiếm này xuống nước hóa rồng, ai lỗi lời nguyền thì chịu kiếp gươm đao. Cho thế để các ngươi cùng ghi nhớ lời thề” Một ông vua đứng đầu một nước mà “thề độc” sẽ trả ơn người bạn cũ, không ngại dùng những câu từ rất mộc mạc nhưng chân thành. Hoàng Xuân Hãn nhận xét rất thật: “nghe ra y như lời nói chuyện hằng ngày giữa đám thường dân, chứ không có tính chất văn chương một tí nào”. Chuyện Lê Lai hy sinh cứu Lê Lợi là thật, đến thời vua Lê Thánh Tông đã truy tặng Lê Lai là “Thái uý Phúc quốc công”, sau lại gia phong là Trung Túc Vương, hiện nay trên khắp cả nước có nhiều con đường mang tên ông. Nguồn tham khảo chính: Những lời thề của Lê Lợi (Tập san Sử Địa số 1+2). #đvkn #đaivietkynhan #lichsuvietnam - @linhle060199