@nhuandd: #trendingtiktok Mặc dù con người chưa từng đặt chân xuống tận lõi Trái Đất, vậy các nhà khoa học dựa vào đâu mà dám khẳng định bên trong lõi Trái Đất có một phần rắn? Đừng quên rằng nhiệt độ ở vùng lõi có thể lên tới hàng chục nghìn độ C, còn áp suất tương đương hàng triệu lần áp suất khí quyển. Trong môi trường khắc nghiệt như vậy, đừng nói đến con người, ngay cả những mũi khoan cứng cáp nhất cũng khó có thể chịu đựng được lâu. Tính đến nay, giếng khoan sâu nhất mà con người từng thực hiện là hố khoan siêu sâu Kola của Liên Xô cũ. Công trình này được khoan liên tục trong 24 năm nhưng cũng chỉ đạt độ sâu 12.262 mét, chưa tới 0,2% bán kính Trái Đất. Ngay cả khi tính thêm giếng khoa học siêu sâu hơn 10.000 mét tân tiến nhất ở Tân Cương, Trung Quốc, con người vẫn chưa chạm tới ranh giới của lớp vỏ Trái Đất, chứ đừng nói đến lõi Trái Đất, nơi còn cách chúng ta hơn 6.000 km. Nếu không ai có thể xuống đó, vậy các nhà khoa học đã “nhìn thấy” lõi Trái Đất bằng cách nào? Câu trả lời là họ dùng sóng địa chấn để suy ra cấu trúc bên trong Trái Đất. Câu chuyện bắt đầu từ năm 1897. Năm đó, tỉnh Assam của Ấn Độ xảy ra một trận động đất mạnh 8,1. Sóng địa chấn xuyên qua Trái Đất và được các máy đo địa chấn ở tận châu Âu ghi nhận. Nhà địa chất học người Anh Richard Oldham, sau khi phân tích kỹ, đã phát hiện tốc độ truyền của sóng địa chấn thay đổi khi đi qua những khu vực khác nhau bên trong Trái Đất. Có loại sóng gần như không bị ảnh hưởng, có loại lại chậm đi rõ rệt, thậm chí một số sóng còn biến mất hoàn toàn. Điều này cho thấy bên trong Trái Đất không phải là một khối đồng nhất. Từ đó, ông mạnh dạn suy đoán rằng ở khoảng 40% bán kính Trái Đất, có một lớp vật chất hoàn toàn khác biệt tồn tại, và đây trở thành một trong những bằng chứng đầu tiên cho sự tồn tại của lõi Trái Đất. Sau này, các nhà khoa học xác định sóng địa chấn chủ yếu gồm sóng dọc và sóng ngang, với đặc tính truyền khác nhau. Sóng dọc có thể truyền qua cả chất rắn lẫn chất lỏng, trong khi sóng ngang chỉ truyền qua chất rắn. Khi động đất xảy ra, sóng ngang bị chặn khi đi qua khu vực trung tâm Trái Đất, cho thấy bên trong có một vùng ở trạng thái lỏng, chính là lõi ngoài. Nhưng ở sâu hơn nữa, sóng dọc lại bị phản xạ một phần trở lại, cho thấy tại đó tồn tại một lõi trong ở trạng thái rắn. Nhờ vậy, dù không cần đưa mũi khoan hay thiết bị thăm dò xuống tận nơi, các nhà khoa học vẫn có thể dựa vào sự truyền và phản xạ của sóng địa chấn để từng bước ghép lại cấu trúc bên trong Trái Đất. Sau khi có thêm nhiều dữ liệu địa chấn, các nghiên cứu cho thấy lõi trong của Trái Đất là một khối rắn có mật độ cao, chủ yếu gồm hợp kim sắt và niken, bên ngoài được bao bọc bởi lõi ngoài ở trạng thái lỏng. Sự chuyển động của lõi ngoài cũng góp phần giải thích nguồn gốc từ trường của Trái Đất. Nói cách khác, mặc dù con người chưa từng thực sự nhìn thấy lõi Trái Đất, nhưng mỗi trận động đất lại giống như một lần chụp X-quang cho hành tinh này, giúp các nhà khoa học suy ra cấu trúc sâu bên trong. Vì vậy, bằng chứng địa chấn cho phép các nhà khoa học kết luận rằng lõi Trái Đất thực sự tồn tại và lõi trong của nó ở trạng thái rắn. Bạn nghĩ gì về điều này?

Đỗ Đức Nhuận

Open In TikTok:

Region: VN

Sunday 04 October 2026 04:33:02 GMT