MIỆT THỨ, XỨ CẠNH ĐỀN... Miệt Thứ – chỉ hai tiếng ấy vang lên thôi đã đủ gợi mở cả một trời thương nhớ, một dải đất biên viễn bạt ngàn đượm màu cổ tích nằm vắt mình bên rìa rừng U Minh sâu thẳm. Thuở chân hoang đi mở cõi, lưu dân xuôi ghe theo những dòng nước đỏ quạch màu lá tràm, dựng chòi bám cựu vào rẻo đất sình lầy khắc nghiệt nơi mà "Muỗi kêu như sáo thổi, đỉa lềnh tựa bánh canh". Cái đói, cái nghèo và cái cô quạnh thuở bấy giờ đã hóa thành lời ru buồn, thành nỗi đắng cay của người con gái lỡ bước xa nhà: "Má ơi đừng gả con xa, Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu". Để rồi từ nỗi niềm trắc ẩn ấy, tiếng lòng người đi đắp bờ xẻ rạch lại tìm thấy sự đồng điệu ngân vang trong giai điệu thiết tha của nhạc sĩ Hà Phương qua nhạc phẩm "Em về miệt thứ". Lời ca như một nét cọ trầm buồn tô vẽ nên hình bóng người con gái chấp nhận rũ bỏ phù hoa lụa là của vùng đất Tiền Giang trù phú để thủy chung đi theo tiếng gọi của tình yêu, dấn thân vào sâu tận chốn "khỉ ho cò gáy": "... Từ ngày xa đất Tiền Giang, Em theo anh về xứ Cạnh Đền… Em yêu anh nên đành xa xứ, Xuôi ghe chèo miệt thứ Cà Mau". Nằm sâu trong lòng hệ thống mười một con rạch u uẩn ấy, địa danh Cạnh Đền (thuộc xã Vĩnh Phong, huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang lúc chưa sáp nhập) hiện lên như một vết dấu lịch sử mang theo nỗi đau li tán của một vương triều. Ngược dòng lịch sử về cuối thế kỷ 18, khi bị quân Tây Sơn truy đuổi gắt gao, chúa Nguyễn Ánh (sau này là vua Gia Long) đã phải dắt díu quyến thuộc bôn tẩu khắp vùng sông rạch miền Tây. Trên chuyến hải trình gian nan ấy, công chúa Ngọc Hạnh (con gái của ông) không may lâm bệnh nặng rồi trút hơi thở cuối cùng giữa chốn rừng thiêng nước độc. Trong niềm đau xót tột cùng, vị chúa định đô đã cho chôn cất con gái và lập một ngôi đền thờ nhỏ ngay bên cạnh ngôi mộ để hương khói. Lưu dân đến khai hoang sau này bèn gọi dòng rạch và dải đất bao quanh ngôi đền hoàng tộc ấy là xứ "Cạnh Đền". Thời gian có thể gội sạch những khắc nghiệt thuở khai hoang, biến dải đất phèn mặn "đồng chó ngáp" năm nào thành những vuông tôm - cánh đồng lúa xanh màu no ấm, nhưng hồn cốt kiên trung, hào sảng của đất và người nơi đây thì chưa từng nhạt phai. Đối với bất kỳ ai, dẫu bước chân có đi qua muôn ngả phố thị phồn hoa, một lần nghe tiếng gió Miệt Thứ thổi dọc triền sông, bước qua ngã ba Cạnh Đền, lòng vẫn dội lên một nỗi hoài hương đau đáu, y như câu thơ rút từ ruột gan của nhà văn Sơn Nam: "Phong sương mấy độ qua đường phố, Hạt bụi nghiêng mình nhớ đất quê." Hoặc đoạn thơ man mác: "Trong khói sóng mênh mông Có bóng người vô danh Từ bên này sông Tiền Qua bên kia sông Hậu… Cất chòi đốt lửa giữa rừng thiêng Muỗi vắt nhiều hơn cỏ Chướng khí mù như sương… Thân không là lính thú Sao chưa về cố hương… ********** #gittravel #tourdulich #tourmientay #dulichcamau #dulichvietnam - @git.travel