@doxuanco: Có những bài thơ của Bác Hồ khiến người đọc xúc động bởi lý tưởng lớn lao, nhưng cũng có những câu thơ rất đời thường, đọc lên tưởng như vui mà càng nghĩ lại càng thấy nghẹn lòng. Bốn câu thơ: “Đau khổ chi bằng mất tự do, Đến buồn đi ỉa cũng không cho; Cửa tù khi mở, không đau bụng, Đau bụng thì không mở cửa tù” là một bài thơ như thế. Bác viết về một chuyện tưởng như rất nhỏ, thậm chí có phần hài hước: chuyện đi vệ sinh của một người tù. Nhưng phía sau cái cách kể hóm hỉnh ấy lại là cả một hiện thực khắc nghiệt của những ngày tháng mất tự do. Khi một con người bị giam cầm, ngay cả những nhu cầu bình thường và bản năng nhất của cơ thể cũng không còn được tự mình quyết định. Đói chưa chắc đã được ăn, mệt chưa chắc đã được nghỉ, muốn bước ra ngoài cũng không thể, đến khi đau bụng cũng phải chờ cửa tù mở. Cái éo le “cửa tù khi mở, không đau bụng, đau bụng thì không mở cửa tù” nghe qua khiến người ta bật cười, nhưng chính tiếng cười ấy lại làm nỗi khổ hiện lên thấm thía hơn. Tôi đặc biệt ấn tượng với câu mở đầu: “Đau khổ chi bằng mất tự do”. Chỉ một câu ngắn mà như nói hộ giá trị của cả hai chữ tự do. Ngày hôm nay, chúng ta có thể thức dậy, mở cửa bước ra đường, đi đến nơi mình muốn, gặp người mình muốn gặp, ăn khi đói, nghỉ khi mệt và trở về nhà khi muốn. Những điều ấy bình thường đến mức đôi khi ta chẳng bao giờ nghĩ rằng đó chính là tự do. Chỉ khi đọc những câu thơ được viết trong cảnh lao tù, tôi mới cảm nhận rõ hơn rằng tự do không phải một khái niệm gì quá xa xôi hay trừu tượng. Tự do đôi khi chỉ đơn giản là được làm chủ những điều nhỏ nhất trong cuộc sống của mình. Nhưng điều khiến tôi kính phục hơn cả không chỉ nằm ở hoàn cảnh khắc nghiệt mà Bác phải chịu đựng, mà còn ở thái độ của Người trước nghịch cảnh. Bị giam cầm, thiếu thốn, đói rét và mất tự do, Bác vẫn có thể quan sát cuộc sống, làm thơ và nhìn những bất tiện của nhà tù bằng một sự bình thản, hóm hỉnh rất đặc biệt. Đó không phải sự vô tư trước đau khổ, mà là bản lĩnh của một con người có tinh thần vô cùng mạnh mẽ. Thân thể có thể bị giữ sau song sắt nhưng tâm hồn thì vẫn tự do. Có lẽ đó cũng là điều khiến thơ Bác dù viết trong những hoàn cảnh gian khổ vẫn không hề bi lụy. Đọc bốn câu thơ tưởng như chỉ kể một chuyện sinh hoạt nhỏ trong tù, tôi lại càng thương Bác, càng kính phục nghị lực của Người và càng hiểu hơn giá trị của cuộc sống mình đang có. Những điều chúng ta hôm nay coi là bình thường, đã từng là mong ước rất lớn của những con người sống trong cảnh tù đày và của cả một dân tộc từng phải đấu tranh để giành lấy quyền làm chủ cuộc đời mình. Vì thế, bài thơ không chỉ khiến tôi nhớ đến những ngày tháng gian khổ của Bác mà còn nhắc tôi phải biết trân trọng hơn những điều giản dị mỗi ngày, bởi đôi khi hạnh phúc không nằm ở những gì quá lớn lao, mà chỉ đơn giản là được sống một cuộc đời tự do. #hochiminh #doxuanco #lichsu #vietnam #lichsuvietnam

Đỗ Xuân Cơ

Open In TikTok:

Region: VN

Monday 05 October 2026 13:30:28 GMT