@kbztainews: ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၉ ရက် . အမေရိကန်က ၂၀၀၉ ခုနှစ် တက္ကဆက်ပြည်နယ်၊ ဖို့တ်ဟုဒ် စစ်စခန်းမှာ လူ ၁၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ နီဒယ် ဟာဆန် ကို ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်မှာ ပစ်ခတ်သေဒဏ်ချစီရင်မှာဖြစ်ပြီး စစ်တပ်ရဲ့ ကွပ်မျက်မှုကို တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်သွားမယ်လို့ ပင်တဂွန်အရာရှိတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ ဒီလို ကွပ်မျက်မှုကို တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့် တာဟာ အမေရိကန်အတွက် မကြုံစဖူးလုပ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ . အမေရိကန်စစ်တပ်ရဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးဆရာဝန်ဟောင်း ဟာဆန်ဟာ ၁၉၄၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အမေရိကန် စစ်တပ်က ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ပြီး သေဒဏ်စီရင်တဲ့ ပထမဆုံးလူ ဖြစ်လာမှာပါ။ . အမေရိကန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပိ(တ်) ဟက်ဂ်ဆက်သ် က ဟာဆန်ကို ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ဖို့ ထောက်ခံခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး ကြာသပတေးနေ့က အင်တာဗျူးတစ်ခုမှာ ကွပ်မျက်မှုကို အများပြည်သူ ကြည့်ရှုနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်မယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ပင်တဂွန်အရာရှိကလည်း တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်မှာဖြစ်ပြီး အသေးစိတ်ကို နောက်ပိုင်းမှာ ထုတ်ပြန်မယ်လို့ Reuters ကို ပြောပါတယ်။ . ဟာဆန်ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်က ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ နေ့ရက်၊ အချိန်နဲ့ နေရာနီးပါးအတိုင်း ဖို့တ်ဟုဒ်စစ်စခန်းမှာ ကြာသပတေးနေ့ မွန်းလွဲ ၁ နာရီမှာ ကွပ်မျက်ဖို့ စီစဉ်ထားတာဟာ ဆုံးဖြတ်ရခက်တဲ့ကိစ္စ မဟုတ်ဘူးလို့ ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ပြောပါတယ်။ . ဒီလိုပြင်းထန်တဲ့ ပြစ်မှုတွေအတွက် အကျိုးဆက်တွေ ရှိတယ်ဆိုတာ လူတွေ နားလည်ဖို့ ကွပ်မျက်မှုကို အများပြည်သူ ကြည့်ရှုနိုင်အောင် လုပ်မှာဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ . ဟာဆန်ဟာ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှာ တက္ကဆက်ပြည်နယ် ဖို့တ်ဟုဒ်စစ်စခန်းအတွင်းရှိ ဆေးကုသရေး အဆောက်အအုံတစ်ခုမှာ လေဆာချိန်ရွယ်ကိရိယာပါတဲ့ ပစ္စတိုသေနတ်နဲ့ ပစ်ခတ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ ဖြစ်ရပ်မှာ လူ ၁၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး လူသတ်မှုနဲ့ ကြိုတင်ကြံစည်လူသတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု စုစုပေါင်း ၄၅ မှု အတွက် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှာ စစ်ခုံရုံးက သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်က သူဟာ အာဖဂန်နစ္စတန်ကို တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ မကြာခင် စေလွှတ်ခံရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ . လက်ရှိ အသက် ၅၆ နှစ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ ဟာဆန်ဟာ ဖမ်းဆီးချိန်မှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း လေဖြတ်သွားပြီး ဘီးတပ်ကုလားထိုင်ကို အသုံးပြုနေရပါတယ်။ . အမေရိကန်စစ်ဥပဒေအရ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်တဲ့နည်းနဲ့ ကွပ်မျက်ဖို့ သမ္မတရဲ့ ခွင့်ပြုချက် လိုအပ်ပါတယ်။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့် က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးရဲ့ အကြံပြုချက်အရ ခွင့်ပြုပေးခဲ့တယ်လို့ ပင်တဂွန်က တနင်္လာနေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ . သေဒဏ်ပေးမှုကို ဆန့်ကျင်တဲ့ Death Penalty Action အဖွဲ့ကတော့ အမေရိကန်စစ်တပ်အနေနဲ့ ၁၉၆၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ကွပ်မျက်မှု ပြုလုပ်မှာဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Death Penalty Information Center ရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ၁၉၆၁ ခုနှစ်က ကွပ်မျက်မှုဟာ ကြိုးပေး သတ်ဖြတ် ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်စစ်တပ်က နောက်ဆုံးအကြိမ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့တာကတော့ ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှာ ဖြစ်ပါ တယ်။ . လက်ရှိမှာ အမေရိကန်ပြည်နယ် အနည်းဆုံး ၅ ခုက ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်တဲ့နည်းကို သေဒဏ်ပေးနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာလည်း တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်က ၁၅ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ . တစ်ဖက်မှာလည်း ထရမ့်အစိုးရက ဖက်ဒရယ်ပြစ်မှုကြီးတွေမှာ အသုံးပြုနိုင်တဲ့ သေဒဏ်ပေးနည်းလမ်း တွေထဲ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှု၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်လိုက်သတ်ဖြတ်မှုနဲ့ ဓာတ်ငွေ့သုံးသတ်ဖြတ်မှုတို့ကို ထပ်မံ ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ သေစေနိုင်တဲ့ဆေးထိုးသွင်းမှုအတွက် ဆေးဝါးရရှိဖို့ ခက်ခဲလာတာနဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် အတွင်း ပြဿနာတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တာကြောင့် အခြားနည်းလမ်းတွေ တိုးချဲ့လာတာလို့ ဆိုပါတယ်။ . အဲဒီလို ဆေးထိုးသွင်းကွပ်မျက်မှု အဆင်မပြေတဲ့ဖြစ်ရပ်တစ်ခုလည်း ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က တင်နက်ဆီ ပြည်နယ် မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို သေဒဏ်ပေးဖို့ စီစဉ်ထားပေမယ့် ခရစ္စတာ ပိုက်ခ် ဟာ မသေဆုံးဘဲ ဆေးရုံတင်ထားရပါတယ်။ သူမရဲ့ ရှေ့နေတွေကတော့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ပိုက်ခ်ဟာ ဆေးရုံမှာ နိုးလာချိန် စိတ်ရှုပ်ထွေးပြီး ဒေါသထွက်နေခဲ့ တယ် လို့ ပြောပါတယ်။ လက်ရှိမှာလည်း သူမဟာ အပြင်းအထန် နေမကောင်းဖြစ်နေပြီး ဆေးရုံ ကုတင်မှာ လက်ထိတ်ခတ်ထားရ တယ်လို့ ရှေ့နေတွေက ဆိုပါတယ်။ . Ref – Reuters . https://shorturl.at/ahEpw . #KBZTai #International #US .

KBZTai News

Open In TikTok:

Region: MM

Friday 09 October 2026 04:18:59 GMT