@9lbert_1: تۆ لە هەموو ژیانتدا هەرگیز دەستت بەر هیچ شتێک نەکەوتووە! ڕۆژانە بە هەزاران جار دەست لە شتومەکەکانی دەوروبەرت، مۆبایلەکەت، جلی بەرۆکت یان دەستی خۆشەویستانت دەدەیت و زۆر بە ڕوونی هەست بە زبری، لووسی، گەرمی و ڕەقییان دەکەیت. بەڵام ڕاستییە سەرسوڕهێنەرەکە ئەوەیە کە لە ئاستی بنەڕەتیی گەردوون و فیزیای کوانتەمدا، تۆ لە ساتەوەختی لەدایکبوونتەوە تا ئەم چركەیەش دەستت بەر هیچ گەردیلەیەک لەم جیهانە نەکەوتووە! بۆ تێگەیشتن لەم دیاردەیە، دەبێت سەیری تێکەڵەیەک لە فەلسەفەی کۆن و فیزیای مۆدێرن بکەین. سەرەتای ئەم بیرۆکەیە بۆ زیاتر لە دوو هەزار و چوارسەد ساڵ بەر لە ئێستا دەگەڕێتەوە، کاتێک فەیلەسوفی یۆنانی زینۆ (Zeno of Elea) پارادۆکسێکی فەلسەفی و بیرکاریی خستەڕوو. زینۆ دەیوت بۆ ئەوەی دەستت بەر ئامانجێک بکەوێت، سەرەتا دەبێت نیوەی دووریی نێوان خۆت و ئامانجەکە ببڕیت، و دوای ئەوەش دەبێت نیوەی دوورییەکەی تر ببڕیت، و بە هەمان شێوە تا بێکۆتایی تەنها نیوەی دوورییەکان تەی دەکەیت. چونکە ژمارەکان تا بێکۆتایی دابەش دەبن، لە ڕووی تیۆرییەوە دەبێت بێکۆتایی هەنگاوی بچووک بنێیت کە ئەمەش وا دەکات هەرگیز بە تەواوی ناگەیتە خاڵی کۆتایی یان دەستلێدانی تەواوەتی. هەرچەندە بیرکاریی مۆدێرن لە ڕێگەی هەژماری بێکۆتاییەکانەوە (Calculus) شیکارێکی گونجاوی بۆ جووڵە کرد، بەڵام کاتێک فیزیای کۆوانتەم و فیزیای ئەتۆمی سەریان هەڵدا، سەلماندیان کە خەیاڵەکەی زینۆ لە ئاستی ئەتۆمیدا ڕاستییەکی زانستییە. هەموو ماددەیەک لە جیهاندا لە ئەتۆم پێکهاتووە، و ئەتۆمەکانیش لە ناوۆکێک لە ناوەڕاستدا و هەورێک لە ئەلیکترۆنەکان بە دەوریدا پێکهاتوون. خاڵی سەرنجڕاکێش ئەوەیە کە %٩٩٫٩٩٩٩٩٩٩٩٩ی قەبارەی هەر ئەتۆمێک بۆشایی ڕووتە، و هەموو ئەلیکترۆنەکانی دەوری ناوۆکەکەش بارگەی کارەبایی نێگەتیڤیان (سلبی) هەیە. کاتێک تۆ پەنجەت دەبەی بۆ سەر مێزێک یان هەوڵ دەدەیت دەست لە شتێک بدەیت، ئەلیکترۆنەکانی سەر ڕووی پەنجەت لە ئەلیکترۆنەکانی سەر ڕووی ئەو تەسمە نزیک دەبنەوە. لە فیزیادا یاسایەکی بنەڕەتی هەیە کە دەڵێت بارگە لێکچووەکان ڕەتتی بەیەکتر دەدەنەوە (Electrostatic Repulsion)؛ بەم پێیە کاتێک چڕیی ئەلیکترۆنەکان لە یەکتر نزیک دەبنەوە، هێزێکی ڕەتکردنەوە و پاڵنانی زۆر بەهێزی کارۆموگناتیسی لە نێوانیاندا دروست دەبێت کە ڕێگە نادات بە هیچ شێوەیەک ناوۆکی ئەتۆمەکان یان ئەلیکترۆنەکان بە ڕاستەقینەیی بەیەک بگەن یان تێکەڵ ببن. کەواتە ئەگەر دەستلێدانی ڕاستەقینە ڕوو نادات، ئەو هەستەی کە ئێمە پێی دەڵێین "دەستلێدان" یان "ڕەقی" چییە؟ ئەوەی تۆ لە ڕاستیدا هەستی پێدەکەیت، بریتییە لەو هێزی پاڵنانە کارۆموگناتیسییە کە لە نێوان ئەلیکترۆنەکانی پەنجەت و تەسمەکەدا دروست دەبێت. ئەم هێزە فشاری مێکانیکی دەخاتە سەر شەنە دەمارییەکانی سەر پێستت، و دەمارەکانیش سیگناڵی کارەبایی دەنێرن بۆ مێشکت و مێشکیشت ئەم بەرگرییە وەک "دەستلێدان"، "ڕەقی"، "زبری" یان "گەرمی" وەردەگێڕێت. واتە تۆ هەرگیز دەستت بەر مێزەکە نەکەوتووە، بەڵکو تەنها هەستت بە پاڵنانی هێزە کارەباییەکانی بەردەم پەنجەت کردووە. لە ڕووی زانستییەوە تۆ لەسەر کۆمەڵێک بۆشایی و هێزی موگناتیسی دانیشتوویت و بە نادیاری لەسەر کورسییەکەت شناویت! جیهانی ڕاستەقینە کە ئێمە هەستی پێدەکەیت، تەنها وەرگێڕانێکی مێشکمانە بۆ هێزە نادیارەکانی ناو گەردوون. #foryou #foryoupage #fyp #explore #fypシ

ئاڵبێرت

Open In TikTok:

Region: IQ

Friday 16 October 2026 11:02:42 GMT