#Қазақстан тарихы #История Казахстана #Сақтардың Ертоқымы #Седло #Скифтер туралы айтсақ, олар — ежелгі заманның ең құдіретті, жауынгер және мәдениеті жоғары дамыған көшпелі халықтарының бірі. Олар туралы ең маңызды әрі қызықты деректерді бірнеше тармаққа бөліп қарастыруға болады: 1. «Скиф» атауы қайдан шықты? • Бұл атауды оларға ежелгі гректер берген. Грек тарихшысы Геродот (б.з.б. V ғ.) оларды «скифтер» деп атап, өмір салтын, салт-дәстүрлерін егжей-тегжейлі сипаттап жазған. • Ал парсы деректерінде (мысалы, Дарий патшаның Дарий тас жазуларында) Орталық Азия мен Қазақстан аумағын мекендеген дәл осы тектес тайпаларды «сақтар» деп атаған. Сондықтан ғылымда «скиф-сақ әлемі» деген ортақ ұғым бар. 2. Әскери өнері мен «Амазонкалар» • Скифтер тарихта ат үстінде садақ атуды үлкен өнер деңгейіне көтерген алғашқы халықтардың бірі. Олардың садақтары кішкентай, бірақ өте қуатты болған (минуттар ішінде ондаған жебе ата алатын). • Әйел жауынгерлер: Скиф қоғамында әйелдер ерлермен бірдей соғысқа қатысқан. Археологтар тапқан скиф қорғандарындағы әйелдердің қабірлерінен де қару-жарақтар (садақ, қанжар) өте көп шығады. Грек аңыздарындағы жауынгер әйелдер — Амазонкалар туралы әңгімелер осы скиф әйелдерінің бейнесінен шыққан деген болжам бар. 3. Скифтердің Алтыны және «Аң стилі» • Скифтерде металл өңдеу, әсіресе алтын мен күмістен бұйымдар жасау жоғары деңгейде болған. • Олардың өнері «Аң стилі» (звериный стиль) деп аталады. Олар киімдерін, қару-жарақтарын, ат әбзелдерін бұғы, барыс, қыран бүркіт, қасқыр сияқты жыртқыш әрі киелі аңдардың суреттерімен безендірген. Бұл аңдар олардың түсінігінде күш пен қорғаныштың символы болған. 4. Аңызға айналған билеушілері • Томирис (Тұмар ханым): Сақ-скиф әлемінің ең танымал патшайымы. Б.з.б. 530 жылы дүниені дүр сілкіндірген парсы патшасы Кирді (Екінші Кир) жеңіп, оның басын қан толтырылған мес сабаға салған. Скифское седло из Пазырыка, найдено в горах Алтая, 4 век до нашей эры. Санкт-Петербург, Государственный Эрмитаж. Скифы предки казахов Запрещенная книга советского историка Паниранская теория - @issatai21