Nước Pháp từ lâu được nhắc đến như biểu tượng của văn minh, nghệ thuật, triết học và tinh thần khai sáng. Thế nhưng, giữa những con phố hoa lệ, cảnh tượng đập phá và cướp bóc lại phơi bày một mặt khác của đời sống hiện đại. Những hình ảnh về một hiệu sách vẫn điềm nhiên mở cửa đón khách giữa làn sóng hỗn loạn gần đây cũng lan truyền trên mạng xã hội. Những cửa hàng xa xỉ, nơi trưng bày các món đồ có giá trị bằng cả tháng lương, thậm chí nhiều năm thu nhập của một người lao động, trở thành mục tiêu của những kẻ đập phá. Trong khi đó, một hiệu sách với tấm biển chào đón khách vẫn bình yên. Nếu người chủ thực sự ngồi đọc sách giữa khung cảnh ấy như những hình ảnh lan truyền cho thấy, đó quả là một cảnh tượng vừa thú vị, vừa đáng suy ngẫm. Phải chăng trong một xã hội tôn vinh văn minh, thứ dễ bị đập vỡ nhất lại là cửa kính, còn thứ khó bị cướp đi nhất chính là tri thức? Nhưng đừng vội kết luận rằng người Pháp thiếu văn minh, hay cứ cửa hàng xa xỉ bị cướp thì đó là đấu tranh giai cấp. Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác, muốn hiểu một xã hội, phải nhìn sâu vào những quan hệ kinh tế và điều kiện vật chất tạo nên đời sống của con người. Một xã hội có thể sở hữu những công trình tráng lệ, những thương hiệu hàng đầu và những khẩu hiệu đẹp đẽ về tự do, bình đẳng, bác ái; nhưng điều đó không tự động có nghĩa là mọi người đều có cơ hội sống bình đẳng, được hưởng thành quả phát triển như nhau. Khi giá sinh hoạt tăng cao, dịch vụ công gặp khó khăn, người lao động chật vật với thu nhập còn một bộ phận xã hội vẫn phô bày sự giàu có xa hoa, những mâu thuẫn về lợi ích và cảm giác bất công có thể tích tụ. Những cuộc bạo loạn tại Pháp vì thế cần được đặt trong bối cảnh rộng hơn của bất bình đẳng và bất mãn xã hội, dù không thể quy mọi hành vi cướp bóc cho nguyên nhân kinh tế hay coi tất cả người tham gia biểu tình là cùng một lực lượng. Mâu thuẫn xã hội không biến mất chỉ vì một đất nước giàu có, cũng không được giải quyết chỉ bằng những lời ca ngợi về văn minh. Khi khoảng cách giữa những gì xã hội tạo ra và những gì các tầng lớp dân cư thực sự được hưởng trở nên quá lớn, những bất mãn có thể bùng phát dưới nhiều hình thức khác nhau. Nhưng đập phá và cướp bóc không đồng nghĩa với đấu tranh giai cấp có tổ chức, càng không tự động tạo ra công bằng. Kẻ lấy đi một món hàng xa xỉ chưa chắc đang chống lại bất công; có khi đơn giản chỉ là lợi dụng hỗn loạn để trục lợi. Người ta có thể nổi giận trước sự giàu có của người khác, nhưng thay vì thay đổi những quan hệ tạo ra bất bình đẳng, lại tìm cách chiếm lấy chính những món hàng mà xã hội ấy dùng để định nghĩa sự thành công. Rồi giữa tất cả những điều đó, hình ảnh hiệu sách bình yên trở thành một phép đối chiếu thú vị. Cửa hàng xa xỉ đại diện cho những giá trị vật chất có thể được định giá bằng tiền; hiệu sách gợi nhắc đến tri thức, tư duy và khả năng hiểu thế giới. Một bên có thể bị phá hủy chỉ trong vài phút, bên kia chứa đựng những ý tưởng đã vượt qua hàng thế kỷ. Một xã hội thực sự văn minh được đo bằng giá trị của những món đồ trong tủ kính, vẻ đẹp của những đại lộ, hay bằng khả năng giải quyết những mâu thuẫn trong lòng xã hội mà không để con người trượt vào bạo lực? Muốn hiểu một xã hội, đừng chỉ nhìn vào vẻ ngoài hào nhoáng của nó; hãy nhìn vào những quan hệ bên trong, những mâu thuẫn lợi ích và đời sống thực tế của con người. #theodonglichsu #lichsu #nguoikesu #camxuclichsu #History - @nguoitrongket8432