የአማርኛ ቋንቋ ከግዕዝ እንደመጣ የሚታመን የተለመደ አስተሰሰብ ቢኖርም፣ ብዙ የቋንቋ ተመራማሪዎች ግን ይህንን ይቃወሙታል። እውነቱን ለመናገር አማርኛ ከግዕዝ ጋር ያለው ግንኙነት ትግርኛን እና ትግረን ከሚያገናኛቸው የራቀ ነው። ትግርኛ እና ትግረ ከግዕዝ ጋር የቀጥታ የአባት እና ልጅ ግንኙነት ሲኖራቸው፣ አማርኛ ግን ከሌሎች ቋንቋዎች ተቀላቅሎ የመጣ ነው። አማርኛ በታሪክ እንደ ወታደሮች መገናኛ ቋንቋ ሆኖ እንደተጀመረ ነው። ይህም ማለት በሠራዊት መስፋፋት ምክንያት፣ የተለያዩ ቋንቋዎች ይናገሩ የነበሩ ሠራዊት እንደ ኩሺቲክ ቋንቋዎች ካሉ የተወጣጡ የተቀላቀሉ ባህሪያትን የያዘ ነው። አማርኛ የፊደላት የግዕዝ ስለተጠቀመ ብቻ ከግዕዝ የተቀዳ አያደርገውም። ይህም ልክ እንደ ብዙዎቹ የኤውሮጳ ቋንቋዎች እንግሊዝኛ፣ ፈረንሳይኛ ወዘተ የላቲን ፊደላትን እየተጠቀሙ፣ መነሻቸው ግን ላቲን እንዳልሆነ ማለት ነው። አማርኛ ከግዕዝ፣ ከትግርኛ እና ከትግረ በተለየ መንገድ፣ በአረፍተ ነገር አወቃቀር እና በቃላት ጥናት ላይ የኩሺቲክ ቋንቋዎች ትልቅ ተጽዕኖ አለበት። ስለዚህ፣ አማርኛ ከግዕዝ የተወለደ ቋንቋ ሳይሆን፣ በካባቢያዊ ተጽዕኖዎች ላይ ተመስርቶ የዳበረ የመገናኛ ቋንቋ መሆኑን የሥነ-ልሳን ማስረጃዎች ያሳያሉ። ------------------------------------------------------- ቋንቋ ኣምሓርኛ ካብ ግእዝ ከም ዝመጸ ዝእመን ልሙድ ኣረኣእያ እኳ እንተሃለወ፡ ብዙሓት ተመራመርቲ ስነ ልሳን ግን ነዚ ይነጽግዎ እዮም። ከም ሓቂ እኳ ድኣ ኣምሓርኛ ምስ ግእዝ ዘለዎ ዝምድና ካብቲ ንትግርኛን ትግረን ዘራኽቦም ዝተሓላለኸን ዝረሓቐን እዩ። ትግርኛን ትግረን ምስ ግእዝ ቀጥታዊ ናይ ኣደን ጓልን ዝምድና ክህልዎም ከሎ፡ ኣምሓርኛ ግን ካብቲ ግእዝ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ናይ ሰሜን ጨንፈር ሴማውያን ቋንቋታት ወጻኢ ብፍሉይ መስመር ዝማዕበለ ቋንቋ እዩ። ኣምሓርኛ ኣብ ታሪኽ ከም ናይ ወተሃደራት መራኸቢ ቋንቋ ኮይኑ ከም ዝተጀመረ ይንገር። እዚ ማለት ከኣ ብሰንኪ ምስፍሕፋሕ ሰራዊት፡ ካብ ዝተፈላለዩ ሴማውያን፣ ኩሽውያንን ኦሞታውያንን ቋንቋታት ዝተዋጽአ ድቃላዊ ባህርያት ዝሓዘ እዩ። ኣምሓርኛ ፊደላት ግእዝ ስለ ዝተጠቐመ ጥራይ ካብ ግእዝ ዝፈለቀ ኣይገብሮን። እዚ ልክዕ ከምቲ ብዙሓት ናይ ኤውሮጳ ቋንቋታት እንግሊዝኛ፣ ፈረንሳይኛ...ንፊደላት ላቲን እናተጠቐሙ፡ መበቆሎም ግን ላቲን ዘይኮነ ማለት እዩ። ኣምሓርኛ ካብ ግእዝን ትግርኛን ብዝተፈልየ መገዲ፡ ኣብ ኣሰራርዓ ሓረጋትን ስነ ቓላትን ናይ ኩሽውያን ቋንቋታት ዓቢ ጽልዋ ኣለዎ። ስለዚ፡ ኣምሓርኛ ካብ ግእዝ ዝተወልደ ቋንቋ ዘይኮነስ፡ ኣብ ከባብያዊ ጽልዋታት ተመርኩሱ ዝማዕበለ ናይ መራኸቢ ቋንቋ ምዃኑ ስነ ልሳናዊ መርትዖታት የርእዩ። ስለዚ ኣምሓሩ ፊደልና ድኣሎም ዝጥቀምሉ እምበር ናቶም ኣይኮነን፡ ኣምሓርኛ ካብ ግእዝ ዘይኮነ ካብ ዝተፈላለየ ቋንቋታት ተዳቂሉ ዝተፈጥረ ኢዩ፡ ስለዚ ካብ ግእዝ ዝወጸ ቋንቋ ትግርኛን ትግረን ኢዩ። #eritreantiktok #ethiopian #tigraytiktok #ethiopian_tik_tok - @news27.4