@prp577: नियतिको विधान (मुहूर्तदेखि आत्मबोधसम्म) ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ सीताको विवाह होस् या रामको राज्याभिषेक— दुवै शुभमुहूर्तमै सम्पन्न भएका थिए। तर विडम्बना, न वैवाहिक जीवनले चाहेजस्तो सुख पायो, न राज्याभिषेकले रामलाई वनवासको पीडाबाट जोगाउन सक्यो। शुभ साइतमा सुरु भएका यात्राहरूमा पनि वियोगका मोडहरू आउँदा रहेछन्, सुनौला सपनाका आँगनमा पनि दुःखका छायाहरू छाउँदा रहेछन्। जब नियतिको यही रहस्यबारे महर्षि वशिष्ठसँग जिज्ञासा राखियो, उनले भावीको प्रबलता सम्झाउँदै भने— *“सुनहु भरत भावी प्रबल, बिलखि कहेउ मुनिनाथ। हानि लाभु जीवनु मरनु, जसु अपजसु बिधि हाथ॥”* (गोस्वामी तुलसीदास, श्रीरामचरितमानस, अयोध्याकाण्ड, दोहा १७१।) अर्थात्, लाभ–हानि, जीवन–मरण, यश–अपयशका परिणाम सधैँ मानिसको इच्छाअनुसार चल्दैनन्; भविष्यको हरेक पाना उसले चाहेअनुसार लेखिँदैन। रामले मर्यादाको बाटो रोजे, तर वनवासको वन पनि टेक्नुपर्‍यो। कृष्णले गीतामा कर्मको रहस्य खोले, तर आफ्नै जीवनमा पनि वियोग र विपत्तिका अध्यायहरू आए। अनि सतीको वियोगमा— जसको तेस्रो नेत्रमा प्रलयको अग्नि थियो, ती महादेवको हृदय पनि शोकको आँधीबाट अछुतो रहन सकेन। कस्तो विचित्र छ जीवनको विधान! जसलाई हामी देवत्वको सर्वोच्च शिखर मान्छौँ, उसैका कथाहरूले पनि दुःख जीवनको अपरिचित पाहुना होइन भन्ने बोध गराउँछन्। सायद यहीँबाट अध्यात्मको एउटा गहिरो ढोका खुल्छ— ईश्वरको सामीप्य भनेको दुःख कहिल्यै नआउनु होइन; दुःखका बीच पनि आफूभित्रको सत्य नहराउनु हो। हामी शुभमुहूर्त खोज्छौँ, किनकि भविष्य सुन्दर होस् भन्ने चाहन्छौँ। हामी प्रार्थना गर्छौँ, किनकि अनिश्चितताका बीच मनलाई एउटा सहारा चाहिन्छ। तर मुहूर्तले यात्राको आरम्भ सजाउन सक्छ, यात्राका सबै मोड सुनिश्चित गर्न सक्दैन। प्रार्थनाले मनमा आशाको दीप बाल्न सक्छ, तर संसारका सबै आँधी रोक्न सक्दैन। त्यसैले त— नियतिको नाममा कर्मबाट भाग्नु अज्ञान हो, र आफ्नै इच्छाले सबै कुरा बदल्न सक्छु भन्ने अहङ्कार पनि भ्रम हो। मानिसको हातमा कर्म छ, कर्मको परिणाममा अनेक परिस्थिति छन्; मानिससँग सङ्कल्प छ, तर समयका सबै निर्णयमाथि उसको अधिकार छैन। जे बदल्न सकिन्छ, त्यसलाई बदल्न साहस गर; जे सिक्न सकिन्छ, त्यसबाट ज्ञान लेऊ; र जे आफ्नो वशमा छैन, त्यसलाई स्वीकार गर्न सक्ने मनको विशालता पनि कमाउन सिक। किनकि स्वीकार गर्नु पराजय होइन, अन्याय सहनु समर्पण होइन, र सङ्घर्ष गर्नु नियतिसँगको विद्रोह मात्र होइन— कहिलेकाहीँ त्यही नै आफ्नो धर्मप्रतिको सच्चा निष्ठा हो। सायद रामको मर्यादा, कृष्णको कर्मयोग र शिवको वैराग्यले हामीलाई यही सिकाउँछन्— जीवन सधैँ आफूले चाहेझैँ नचल्न सक्छ, तर जीवन जिउने आफ्नो धर्म आफूले बिर्सनु हुँदैन। नियति हाम्रो सम्पूर्ण इच्छाको अधीनमा छैन, तर नियतिको सामना गर्दा हामी कस्तो मानिस बन्छौँ— त्यहीँ हाम्रो कर्मको गरिमा, त्यहीँ हाम्रो चेतनाको परीक्षा, र त्यहीँ जीवनको वास्तविक साधना छ। अन्ततः, मुहूर्तले समयको शुभता खोज्छ, कर्मले जीवनलाई अर्थ दिन्छ, प्रार्थनाले मनलाई बल दिन्छ, र आत्मबोधले सिकाउँछ— सबै कुरा आफ्नो इच्छाअनुसार नहुँदा पनि प्रेम, करुणा र सत्यको बाटोमा कसरी अडिग रहिरहने। किनकि जीवनको सार हरेक दुःखबाट बच्नुमा मात्र होइन, दुःखले छोए पनि आफूभित्रको उज्यालो निभ्न नदिनुमा छ। — राम पाण्डेय 🖋️ #जीवनकोसत्य #नियति #foryoupag #foryou #fypシ゚viral

Ram pandey

Open In TikTok:

Region: AE

Tuesday 27 October 2026 00:56:39 GMT