@abduhussien1: 🧠 ሰው ለምን የራሱን እስር ቤት ይገነባል? ሰው በአካሉ ነፃ ሆኖ በአስተሳሰቡ ሊታሰር ይችላል። የሚሄድበት መንገድ እያለው በፍርሃት ምክንያት ላይሄድ፣ የሚማረው ብዙ ነገር እያለ ራሱን እንደማይችል ሊያምን፣ ከስህተቱ መማር እየቻለ በኩራቱ ምክንያት በተመሳሳይ ስህተት ሊቀጥል ይችላል። ይህ እስር ቤት በጡብና በሲሚንቶ አይሠራም። በፍርሃት፣ በተሳሳተ እምነት፣ በተደጋጋሚ ልምድ፣ በኩራትና ባልተመረመሩ ሐሳቦች ይገነባል። አስገራሚው ነገር ደግሞ ሰው እስረኛውም፣ ጠባቂውም፣ በሩን የሚከፍተውም ራሱ ሊሆን መቻሉ ነው። 1. በፍርሃት የምንገነባው እስር ቤት “ብሞክር ብወድቅስ?”፣ “ሰዎች ቢያሾፉብኝስ?”፣ “ባልተሳካልኝስ?” እያልን እድሎችን ሳንሞክር ልንተው እንችላለን። አንዳንድ ጊዜ አደጋን ለመቀነስ መጠንቀቅ ጥበብ ነው፤ ነገር ግን የመውደቅ ፍርሃት ከሁሉም ሙከራ ካገደን ጥንቃቄው ወደ እስር ይቀየራል። ሰው የማያውቀውን ነገር ሲፈራ አእምሮው አሉታዊ ውጤቶችን ሊያጋንን ይችላል። ምናልባት ያልተሳካ ነገር ከሚያጋጥመው በላይ በሐሳቡ ውስጥ የከፋ ሁኔታ ይፈጥራል። መፍትሔው፦ ሁሉንም አደጋ ችላ ማለት አይደለም። አደጋውን መገምገም፣ ማወቅ የሚገባንን መማርና በትንሽ እርምጃ መጀመር ነው። ድፍረት ፍርሃት አለመኖር ሳይሆን ፍርሃት ቢኖርም በጥበብ መንቀሳቀስ ነው። 2. በተሳሳተ እምነት የምንገድበው ራሳችንን “እኔ አልችልም”፣ “እኔ እንደዚህ ነኝ”፣ “ለእኔ አይሆንም” የሚሉ አባባሎች ተደጋግመው ሲነገሩ እውነት እንደሆኑ ሊሰማን ይችላል። ግን አንድ ነገር ስለማንችለው ሳይሆን ስላልተማርነው፣ ስላልለማመድነው ወይም በቂ ጊዜ ስላልሰጠነው ሊሆን ይችላል። አንድ ልጅ መራመድ ሲማር በመጀመሪያ ይወድቃል። ነገር ግን መውደቁን የማይችል ሰው መሆኑ ማስረጃ አድርጎ አይወስደውም። ይሞክራል፣ ይማራል፣ ይቀጥላል። እኛስ ለምን አንድ ወይም ሁለት ውድቀቶችን የችሎታችን የመጨረሻ ፍርድ እናደርጋለን? መፍትሔው፦ “አልችልም” ከማለት ይልቅ “እንዴት መማር እችላለሁ?” ብለህ ጠይቅ። የዛሬ ችሎታህ የነገ አቅምህን ሙሉ በሙሉ አይወስንም። 3. በኢጎ የምንገነባው የኩራት ግድግዳ አንዳንድ ሰዎች ስህተታቸውን እያዩ ለመቀበል ይቸገራሉ። ይቅርታ መጠየቅ እንደ ሽንፈት፣ ሐሳብ መቀየር እንደ ድክመት፣ ከሌላ ሰው መማር እንደ ዝቅተኛነት ይታያቸዋል። እዚህ ላይ ኢጎ በችግር ውስጥ ይገባል። ሰው እውነትን ከመፈለግ ይልቅ ራሱ ትክክል መሆኑን ማረጋገጥ ላይ ያተኩራል። ከዚያም በቤተሰብ፣ በጓደኝነት፣ በሥራና በንግድ ውስጥ ሊፈቱ የሚችሉ ችግሮች ይባባሳሉ። ለምሳሌ፣ ነጋዴ የተሳሳተ የገበያ ግምት አድርጎ እቃ ቢያከማች፣ የገበያው ሁኔታ መቀየሩን አምኖ እቅዱን ከማስተካከል ይልቅ “የእኔ ውሳኔ ትክክል ነው” ብሎ ከተጣበቀ ኪሳራውን ሊያበዛ ይችላል። መፍትሔው፦ ከራስህ ጋር ታማኝ ሁን። ስህተትን ማመን ዋጋህን አያሳንስም፤ ከስህተት መማር ግን አቅምህን ያሳድጋል። 4. በሌሎች አስተያየት የምንታሰርበት መንገድ ሰው በማኅበረሰብ ውስጥ ይኖራል፤ ስለዚህ የሌሎች አስተያየት ለእሱ አስፈላጊ መሆኑ ተፈጥሯዊ ነው። ችግሩ ግን ሌሎች ምን ይሉኛል የሚለው ጥያቄ የሕይወታችን ዋና መሪ ሲሆን ነው። አንድ ሰው የሚወደውን ሙያ ለመማር ሊፈራ፣ ጥሩ ሐሳብ ለመግለጽ ሊያፍር፣ ትክክለኛ የሆነውን ነገር ለማድረግ ከሰዎች ተቃውሞ ሊሸሽ ይችላል። በዚህ ሁኔታ ሌሎች ሰዎች በቀጥታ ሳያስሩት እሱ ራሱ የሚያስረው ሰንሰለት ይፈጥራል። ይህ ማለት የሌሎችን ምክር ሁሉ መተው አይደለም። ገንቢ ትችትን መቀበልና ከሰዎች ፍርድ በመፍራት ሕይወትን አለመኖር መለየት ነው። መፍትሔው፦ ከመወሰንህ በፊት “ይህ ውሳኔ በእሴቶቼና በእውነታዎች ላይ የተመሠረተ ነው፣ ወይስ ሰዎች እንዳይተቹኝ ብዬ ነው?” ብለህ ራስህን ጠይቅ። 5. በተደጋጋሚ ልምድ የምንገነባው የማይታይ እስር ቤት ልምድ ሕይወታችንን ይቀርጻል። የሚጠቅሙ ልምዶች ያሳድጉናል፤ የሚጎዱ ልምዶች ግን በቀስታ ይገድቡናል። ዛሬ ሥራን ለነገ ማስተላለፍ ትንሽ ነገር ሊመስል ይችላል። ነገ ደግሞ ሌላ ሥራ፣ ከዚያም ሌላ ቀን ይመጣል። በመጨረሻ ያልተፈጸሙ እቅዶች ይከማቻሉ። ሰውየውም “ለምን እድገት አላደረግሁም?” ብሎ ይጠይቃል። ችግሩ ሁልጊዜ የችሎታ እጥረት አይደለም፤ በየቀኑ የሚደጋገሙ ትንንሽ ውሳኔዎች ሊሆኑ ይችላሉ። መፍትሔው፦ ትልቅ ለውጥን በአንድ ቀን ለማምጣት ከመጣር ይልቅ በየቀኑ የምትችለውን ትንሽ እርምጃ ጀምር። በየቀኑ ሃያ ደቂቃ ማንበብ፣ ወጪን መመዝገብ፣ አዲስ ክህሎት መለማመድ ወይም የተስማማኸውን ሥራ በጊዜው መፈጸም የተሻለ አቅጣጫ ሊፈጥር ይችላል። 6. በተሳሳተ አስተሳሰብ የምንገድበው እውነታን አንዳንድ ጊዜ የምናየውን ነገር ብቻ እንደ እውነት እንቀበላለን፤ የማናየውን ደግሞ እንተዋለን። አንድ ሰው አንድ ጊዜ ስህተት ሠርቶ ስለታየን ሁልጊዜ ስህተተኛ ነው ብለን ልንፈርድበት እንችላለን። አንድ ንግድ አንድ ጊዜ ትርፍ አስገኝቶ ስለታየንም ሁልጊዜ ትርፋማ ይሆናል ብለን ልናስብ እንችላለን። ይህ ከተወሰነ መረጃ ተነስተን ወደ አጠቃላይ ድምዳሜ መድረስ ነው። የተሟላ ማስረጃ ሳንሰበስብ የምንሰጠው ፍርድ ራሳችንንም ሌሎችንም ሊጎዳ ይችላል። መፍትሔው፦ ከመደምደምህ በፊት ማስረጃ ፈልግ፣ ሌላ ማብራሪያ ሊኖር እንደሚችል አስብ፣ አስተሳሰብህንም ለመቀየር ፈቃደኛ ሁን። ጥበብ ሁልጊዜ ትክክል መሆን ሳይሆን ስህተት ስትሆን ራስህን ማረም መቻል ነው። 7. የራስን ነፃነት የሚጀምረው ከውስጥ ነው ከዚህ ሁሉ በላይ አንድ ነገር መረዳት አለብን፤ ሁሉም የሕይወት ችግሮች በራሳችን የተፈጠሩ አይደሉም። ድህነት፣ ግጭት፣ ኢፍትሐዊነት፣ የጤና ችግርና ሌሎች ከአቅማችን በላይ የሆኑ ሁኔታዎች ሰውን ሊገድቡ ይችላሉ። እነዚህን ሁሉ በአዎንታዊ አስተሳሰብ ብቻ መፍታት አይቻልም። ይሁን እንጂ በአቅማችን ውስጥ ያሉትን ነገሮች መለየት፣ እርዳታ መፈለግ፣ እውቀት ማግኘት፣ ከስህተት መማርና በተቻለ መጠን አዲስ እርምጃ መውሰድ ይቻላል። እራስን መጠየቅ የሚገባን፦ በፍርሃት ምክንያት ያልሞከርኩት ነገር ምንድን ነው? ከስህተቴ መማር ሳልፈልግ ምን ላይ ተጣብቄያለሁ? የሌሎችን አስተያየት ከራሴ እሴቶች በላይ አድርጌያለሁ? በየቀኑ የምደግመው የትኛው ልምድ እድገቴን ይገድባል? ዛሬ የምወስደው ትንሽ ነገር ግን ጠቃሚ እርምጃ ምንድን ነው? መደምደሚያ አንዳንድ ግድግዳዎች ከውጭ ይገነባሉ፤ ሌሎች ግን በአስተሳሰባችን ውስጥ ይቆማሉ። የውጭውን ግድግዳ ለማፍረስ ከሌሎች ጋር መተባበር ሊያስፈልግ ይችላል፤ የውስጡን ግድግዳ ለመለየት ግን በመጀመሪያ ራሳችንን በታማኝነት መመርመር አለብን። እውነታውን ከማወቅ ይልቅ ራሳችንን ለማጽደቅ ስንጥር፣ በፍርሃት ምክንያት እድሎችን ስንተው፣ ከስህተታችን መማር ስንከለክል የራሳችንን የእስር ቤት ግድግዳ እያጠናከርን ሊሆን ይችላል። ነፃነት ማለት ያሰብነውን ሁሉ ማድረግ አይደለም፤ አስተሳሰባችንን መመርመር፣ ስህተታችንን ማረም፣ ከአቅማችን ውስጥ ያለውን መቀየርና በእውነታ ላይ ተመስርተን መወሰን መቻል ነው። ከሁሉ በፊት የምትፈትሸው የራስህ አስተሳሰብ ይሁን፤ ምክንያቱም የማታውቀው ግድግዳ ነፃነትህን ሊገድብ ይችላል።

abduhussien779

Open In TikTok:

Region: ET

Tuesday 27 October 2026 19:16:57 GMT