Nhân một dịp vị đại biểu của nhân dân, bà Phạm Khánh Phong Lan có phát biểu gây sốt cộng đồng mạng thời gian vừa qua, hãy cùng nhìn lại một phát biểu cũng đã từng gây sốt của bà. Bỏ án tử với thuốc giả, ma túy, tham nhũng: nhân văn hay độc ác? 🤔 Tháng 5/2025, ĐBQH Phạm Khánh Phong Lan (PGS.TS dược học, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM) không đồng tình bỏ án tử với 4 tội: vận chuyển ma túy, làm thuốc giả, tham ô, nhận hối lộ. Bà còn đề nghị thêm án tử cho sữa giả, thực phẩm chức năng giả: “Nhân văn với tội phạm là độc ác với đồng bào”. Luật vẫn bỏ án tử 4 tội này từ 1/7/2025. Bà nói đúng ở đâu, chỗ nào cần bàn thêm? 👇 ✅ BÀ NÓI ĐÚNG 1️⃣ Nạn nhân là người yếu thế nhất. Năm 2025, Thanh Hóa phá đường dây 21 loại thuốc giả, có cả kháng sinh, thu lợi gần 200 tỷ. Đường dây Rance Pharma làm 573 loại sữa giả cho người tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non, thai phụ. 2️⃣ Tội phạm chưa lắng, tham nhũng chưa trị tận gốc. Như bà chia sẻ, lực lượng chức năng ngày càng khó phát hiện kịp thời. Đòi số liệu quốc tế cũng chính đáng: theo Ân xá Quốc tế, năm 2025 chỉ 5 nước được ghi nhận còn xử tử vì ma túy. 💊 THUỐC GIẢ, SỮA GIẢ: HÁM LỜI KHÁC ĐẦU ĐỘC 3️⃣ Theo Điều 10 Bộ luật Hình sự, kẻ đầu độc mong muốn nạn nhân chết (cố ý trực tiếp). Kẻ làm thuốc giả thường vì hám lời: biết nguy hiểm nhưng bỏ mặc hậu quả (cố ý gián tiếp). Đáng lên án, nhưng không thể mặc nhiên coi là giết người. Ai dùng thuốc giả làm vỏ bọc để đầu độc thì có thể bị xử tội giết người, tội này vẫn còn giữ nguyên án tử. 4️⃣ Luật không bỏ ngỏ: chỉ cần làm, bán thuốc giả là đã phạm tội, không đợi có người chết. Làm chết 1 người: 12–20 năm tù; từ 2 người: 20 năm hoặc chung thân. Thuốc rỗng hại gián tiếp, thuốc lẫn độc chất hại trực tiếp; hám lời hay đầu độc phải dựa vào giám định, tin nhắn nội bộ, việc có bán tiếp khi đã có người ngộ độc. Vụ sữa giả HIUP: theo cáo trạng, nhân viên báo kiểm nghiệm không đạt mà vẫn sản xuất; ông chủ lĩnh tổng 30 năm tù (sơ thẩm). 5️⃣ Khung chung thân sẵn có mà tòa còn chưa dùng: tội làm sữa giả bị tuyên 17–20 năm. Với thuốc giả, TAND Tối cao xác nhận chưa từng có án tử nào. Điểm nghẽn là khâu phát hiện: đường dây Thanh Hóa, Rance trót lọt từ 2021; hai đời cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cùng cấp dưới nhận hối lộ hơn 107 tỷ khi duyệt hồ sơ. 💉 MA TÚY 6️⃣ Theo TAND Tối cao, tội vận chuyển chiếm 26,36% số vụ bị xử tử hình. Nhiều người là đồng bào dân tộc thiểu số, nhà nghèo, hưởng lợi rất ít. Ai vận chuyển để mua bán, sản xuất vẫn bị xử theo hai tội vốn còn án tử. Bộ trưởng Công an (10/2026): có kẻ biết chắc bị tử hình nên chống trả đến cùng; còn cơ hội sống, họ dễ hợp tác, giúp làm rõ đường dây và kẻ đứng sau. 💰 THAM Ô, NHẬN HỐI LỘ 7️⃣ Bỏ án tử không phải “nộp tiền là xong”: tù chung thân chỉ được xét giảm khi nộp lại ít nhất 3/4 tài sản và hợp tác tích cực. Ít ai biết: theo TAND Tối cao, nhiều nước yêu cầu Việt Nam cam kết không áp dụng án tử với vụ tham nhũng; vì chưa cam kết, yêu cầu tương trợ tư pháp liên quan án tử gần như không được phản hồi. Tiền tẩu tán ra nước ngoài có lẽ vì thế càng khó đòi. 💬 ĐIỀU CHUNG CẢ 4 TỘI 8️⃣ Nghiên cứu của NIJ (Mỹ): khả năng bị bắt răn đe mạnh hơn mức án. Trung Quốc từng xử tử người đứng đầu cơ quan quản lý dược (2007), 2 người vụ sữa melamine (2009), vậy mà 2010 sữa melamine tái xuất. 9️⃣ Bỏ án tử không phải tha bổng, mà để còn đường sửa sai. Ông Nguyễn Thanh Chấn từng ngồi tù oan 10 năm vì tội giết người; nhờ chỉ bị chung thân, ông còn sống để được minh oan khi hung thủ thật đầu thú. Ngay tội diệt chủng, Quy chế Rome của Tòa án Hình sự Quốc tế cũng chỉ cho phạt cao nhất tù chung thân. 📌 NĂM 2026: Quốc hội đang bàn bỏ án tử thêm 6 tội, chỉ giữ 4: phản bội Tổ quốc, giết người, khủng bố, sản xuất ma túy. Dự kiến biểu quyết ngày 20/11. 💡 Bà Phong Lan và người ủng hộ bỏ án tử chung một mong muốn: người dân được an toàn. Điều kẻ phạm tội sợ nhất có lẽ không phải mức án cao nhất, mà là biết chắc mình sẽ bị phát hiện, bị xử và mất trắng tài sản. Bạn nghĩ sao? Cùng chia sẻ ý kiến văn minh nhé 👇 - @tuvanluatmienphii