@awatrashidkaimrasul: بەڕێوەبردنی خێزان هونەرە هونەریش پێویستی بە نوێبونەوە هەیە ؟! ************************************** کایەی خێزان لە نێوان سادەیی ژیان و ئاڵۆزیی په‌یوه‌ندییه‌كاندا خوێندنەوەیەکی فەلسەفی بۆ قەیرانی حەساسییەتە خێزانییەکان خێزان، لە بنەڕەتدا، کۆتا پەناگەی مرۆڤە لە جیهانێکی سارد و پڕ لە گرژی و ململانێدا شوێنێکە کە تێیدا مرۆڤ دەبێت هەستی بە ئارامی، قبوڵکردن و بێگەردی بکات. بەڵام کاتێک ئەم پێکهاتە پیرۆزە تووشی داڕمانی دەروونی دەبێت و دەبێتە مەیدانی ڕکابەری و ململانێی وردی دەروونی، ئیدی ئەو پرسیارە ڕیشەییە دێتە پێشەوە کە: ئایا بۆچی ئەوەی دەبوایە سەرچاوەی ئارامی بێت، بووەتە سەرچاوەی ژان و بێزاربوون؟ ۱. تەڵەی حەساسییەتی نابەلەد: کاتێک قسەی سادە دەبێتە مەتەڵ دیاردەی وەرگرتنی قسە بە حەساسییەت (چ لەلایەن خەسوەوە بۆ زاوا، یان لەلایەن دایک و باوکی زاواوە بۆ بووک) نیشانەی نەخۆشییەکی قووڵی دەروونییە لە ناو کۆمەڵگەدا. لە ڕوانگەی فەلسەفەی دەروونییەوە، مرۆڤی پێگەیشتوو بە شێوەیەکی ئاسایی متمانەی بەخۆی هەیە و پێویستی بەوە نییە لە پشت هەموو وشە و ڕستەیەکی دەوروبەرییەوە، «مانای شاراوە» یان «سووکایەتی» ببڕێتەوە. کاتێک کەسانێکی بەساڵاچوو یان گەنج، تەمەنی خۆیان لە وردبینیکردن لەسەر قسە و ڕستەی یەکدی بەسەر دەبەن، لە ڕاستیدا لە پێگەی «مرۆڤی ئازاد»ـەوە دابەزیون بۆ پێگەی «بەندیی دۆخە کۆمەڵایەتییەکان». ئایا حەوت دەیەی تەمەن (٦٠ بۆ ٧٠ ساڵ) کەمە بۆ ئەوەی مرۆڤ تێبگات کە ژیان زۆر لەوە کورتترە کە مرۆڤ کاتی خۆی بە سەرنجدان لەسەر وردەکاریی بێواتا بەفیڕۆ بدات؟ ۲. ژیان؛ لە نێوان مانای قووڵ و «پێچی مێزەر»ـدا لەگەڵ ڕستە ناسکەکەی تۆدا هاوڕێم، کە پرسیار دەکەیت: «ئایا ژیان یەک دوو ڕۆژێکە یان پێچی مێزەرێکە؟» ئەمە قووڵترین پرسیاری بوونگەراییە ژیان لە سروشتی خۆیدا کورتە کاتێك مرۆڤ سەرسام دەبێت بەم کێبەڕکێ نەگۆڕ و بێسەروبەرانەی خێزانی، لە ڕاستیدا لە بیرکردنەوە لە «مانا» دوور کەوتووەتەوە و کەوتووەتە ناو تەڵەی «شکۆ» و «نەفسییەتی لاوەکی لە فەلسەفەی ڕۆژهەڵاتیدا، پێچی مێزەر یان تەمەنی کورتی مرۆڤ هێمایەکە بۆ کاتی بەتاڵ و بێگرنگیی کێشە کاتییەکانی سەر زەوی. کاتێک مرۆڤ خۆی دەخاتە ناو خەیاڵی دەسەڵاتداریی بچووک لە ناو ماڵدا (بۆ نموونە: کێ قسەی کرد؟ کێ سەرنجی دایە کێ؟)، واتە کایەی ڕۆحیی خۆی هێناوەتە خوارەوە بۆ ئاستێکی زۆر نزم. ۳. عەلی وەردی و ڕەخنە لە کەسایەتیی دووفاقەی کۆمەڵگەی ڕۆژهەڵاتی ئاماژەکردنەکەت بە بیرمەند و کۆمەلناسی مەزن عەلی وەردی زۆر لە جێگەی خۆیدا و وردە. عەلی وەردی لە بەرهەمەکانیدا (وەک «وعاظ السلاطين» یان لێکۆڵینەوەکانی لەسەر کەسایەتیی عێراقی و ڕۆژهەڵاتی) زۆر باسی ئەو دوو ڕوییە دەکات کە مرۆڤی ئێمە هەیەتی کەسێک کە لە دەرەوە خۆی بە مەزن و بەڕێز نیشان دەدات، بەڵام لە ناو خێزان و ژینگەی بچووکدا دەبێتە زۆرانبازێکی ناڕەوا کە تەنها بەدوای بچووککردنەوەی بەرانبەرەکەیەوەیە. وەردی دەڵێت کۆمەڵگەی ئێمە هێشتا لە قۆناغی «بداوەت» (شارستانی نەبوونی تەواو) ماوەتەوە، چونکە هێشتا مۆدێلی مامەڵەکردنمان پشت بە دەمارگیری، شکۆیی ساختە، و وەرگرتنی شتەکان بە هەستیاریی نابەلەد دەبەستێت، نەک لەسەر بنەمای لێبوردەیی و عەقڵانییەت. ۴. چارەسەر: چۆن هۆشیاریی خێزانی نوێ دەبێتەوە؟ بۆ ئەوەی ئەم ژینگەیە لە قەیرانی ڕشانەوە و بێزاربوون دەربچێت، خێزان پێویستی بە شۆڕشێکی فیکری و دەروونی هەیە: گۆڕینی تێڕوانین بۆ تەمەن: پیربوون دەبێت مانای حیکمەت و لەخۆبردوویی بدات، نەك هەستی هەستیاریی زێدەڕەوانە و چاودێریکردنی ووشەکان. پەیوەندیی ڕوون کێشەکان زۆرجار لە نەبوونی وتوویژی ڕاستەقینەوە دروست دەبن مرۆڤ دەبێت فێر بێت بە ئاشکرا، بەبێ کینە، قسە بکات نەک لە پشتەوە شیکاری بۆ بڕیارەکان بکات. گێڕانەوەی مانای پیرۆزی بۆ خێزان: خێزان شانۆیەکی جەنگ نییە، بەڵکو پەناگەیە. دەبێت هەموو لایەک بزانن کە سەرکەوتنی هەر ئەندامێکی خێزان، سەرکەوتنی هەمووانە، نەک شکست پێهێنانی یەکدی. بەکورتی؛ ئەوەی ئەمڕۆ لە هەندێک خێزاندا دەبینرێت، تەنها قەیرانی کۆمەڵایەتی نییە، بەڵکو قەیرانی نەبوونی هۆشیاریی فەلسەفییە لە ژیاندا تا مرۆڤ نەگاتە ئەو تێگەیشتنەی کە ژیان زۆر کورتە بۆ ئەم هەموو ناڕەحەتییە دەستکردە خێزان لەجیاتی بەهەشتی ئارامی، هەر دەبێتە زیندانی نیگەرانی و بێزاری ...............

1226

2026-10-31 06:27:51

To see more videos from user @awatrashidkaimrasul, please go to the Tikwm homepage.