ပဋ္ဌာန်း ၂၄ ပစ္စည်း ၁။ ဟေတုပစ္စယော (Hetu Paccayo) အကြောင်းရင်းပစ္စည်း။ အမြစ်သဘောတရားများက မိမိတို့နှင့်ယှဉ်ဖက်ဖြစ်သော တရားတို့ကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဟေတု ၆ ပါးမှာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟတို့ဖြစ်သည်။ ၂။ အာရမ္မဏပစ္စယော (Ārammaṇa Paccayo) အာရုံပစ္စည်း။ စိတ်နှင့်စေတသိက်တို့ ဖြစ်ပေါ်ရာ၌ အာရုံဖြစ်သော တရားက ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၃။ အဓိပတိပစ္စယော (Adhipati Paccayo) အကြီးအမှူးပစ္စည်း။ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသ ဟူသော တရားလေးပါးတို့အနက် တစ်ပါးပါးက အကြီးအမှူးအဖြစ် ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၄။ အနန္တရပစ္စယော (Anantara Paccayo) အခြားမဲ့ပစ္စည်း။ ရှေ့စိတ်က ချုပ်ပြီးသည်နှင့် နောက်စိတ်ကို ကြားတွင်ခြားနားမှုမရှိဘဲ ဖြစ်ပေါ်စေရန် ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၅။ သမနန္တရပစ္စယော (Samanantara Paccayo) အဆက်မပြတ်ပစ္စည်း။ ရှေ့စိတ်ချုပ်ပြီးနောက် နောက်စိတ်ကို အစဉ်မပြတ် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေရန် ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၆။ သဟဇာတပစ္စယော (Sahajāta Paccayo) အတူဖြစ်ပေါ်ပစ္စည်း။ တရားတို့ အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်လာရာ၌ အချင်းချင်း ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၇။ အညမညပစ္စယော (Aññamañña Paccayo) အပြန်အလှန်ပစ္စည်း။ တရားတို့သည် အချင်းချင်း အပြန်အလှန် အမှီပြုထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၈။ နိဿယပစ္စယော (Nissaya Paccayo) မှီရာပစ္စည်း။ တရားတစ်ပါးက အခြားတရားတစ်ပါး ဖြစ်ပေါ်တည်တံ့ရန် မှီရာအဖြစ် ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၉။ ဥပနိဿယပစ္စယော (Upanissaya Paccayo) အားကြီးသောမှီရာပစ္စည်း။ တရားတစ်ပါး ဖြစ်ပေါ်လာရန် အားကြီးသော အထောက်အပံ့အဖြစ် ကျေးဇူးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၀။ ပုရေဇာတပစ္စယော (Purejāta Paccayo) ရှေးဦးဖြစ်ပစ္စည်း။ အရင်ဖြစ်နှင့်ပြီးသော တရားက နောက်မှဖြစ်လာသော တရားကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၁။ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော (Pacchājāta Paccayo) နောက်မှဖြစ်ပစ္စည်း။ နောက်မှဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်တရားတို့က ရှေ့မှဖြစ်ပြီးသော ရုပ်တရားကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၂။ အာသေဝနပစ္စယော (Āsevana Paccayo) အလေ့အကျင့်ပစ္စည်း။ ရှေ့စိတ်က နောက်စိတ်ကို အစဉ်အဆက် အလေ့အကျင့်ဖြစ်စေရန် ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၃။ ကမ္မပစ္စယော (Kamma Paccayo) ကံပစ္စည်း။ စေတနာကံသည် မိမိနှင့်ယှဉ်သောတရားများနှင့် အကျိုးဖြစ်စေသော တရားတို့ကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၄။ ဝိပါကပစ္စယော (Vipāka Paccayo) အကျိုးပစ္စည်း။ အတိတ်ကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိပါက်စိတ်နှင့် စေတသိက်တို့က အချင်းချင်း ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၅။ အာဟာရပစ္စယော (Āhāra Paccayo) အာဟာရပစ္စည်း။ ရုပ်နှင့်နာမ်တို့ကို ဖြစ်ပေါ်တည်တံ့စေရန် အာဟာရအဖြစ် ကျေးဇူးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၆။ ဣန္ဒြိယပစ္စယော (Indriya Paccayo) ဣန္ဒြေပစ္စည်း။ အစိုးရခြင်း၊ ဦးဆောင်ခြင်းသဘောရှိသော တရားတို့က အခြားတရားများကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၇။ ဈာနပစ္စယော (Jhāna Paccayo) ဈာန်ပစ္စည်း။ ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ စသော ဈာန်အင်္ဂါတို့က စိတ်ကို အာရုံ၌ တည်ကြည်စေရန် ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၈။ မဂ္ဂပစ္စယော (Magga Paccayo) မဂ်ပစ္စည်း။ မှန်ကန်သော လမ်းကြောင်းသို့ ဦးတည်စေသော မဂ္ဂင်တရားတို့က ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉။ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော (Sampayutta Paccayo) ယှဉ်ဖက်ပစ္စည်း။ စိတ်နှင့်စေတသိက်တို့သည် အာရုံတစ်ခုတည်းကို ယူ၍ အတူဖြစ်၊ အတူချုပ်၊ ဝတ္ထုတစ်ခုတည်းကို မှီခြင်းဖြင့် အချင်းချင်း ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော (Vippayutta Paccayo) မယှဉ်ဖက်ပစ္စည်း။ နာမ်တရားနှင့် ရုပ်တရားတို့သည် အတူမယှဉ်သော်လည်း အချင်းချင်း ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၁။ အတ္ထိပစ္စယော (Atthi Paccayo) ရှိနေခြင်းပစ္စည်း။ တရားတစ်ပါး ရှိနေခြင်းအားဖြင့် အခြားတရားတစ်ပါးကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၂။ နတ္ထိပစ္စယော (Natthi Paccayo) မရှိခြင်းပစ္စည်း။ ရှေ့စိတ်ချုပ်ကွယ်သွားခြင်းကြောင့် နောက်စိတ်ဖြစ်ပေါ်ရန် အခွင့်အလမ်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၃။ ဝိဂတပစ္စယော (Vigata Paccayo) ကွယ်ပျောက်ခြင်းပစ္စည်း။ ရှေ့စိတ်က ကွယ်ပျောက်ချုပ်ငြိမ်းသွားခြင်းဖြင့် နောက်စိတ်ဖြစ်ပေါ်ရန် ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၄။ အဝိဂတပစ္စယော (Avigata Paccayo) မကွယ်ပျောက်သေးခြင်းပစ္စည်း။ တရားတစ်ပါး မချုပ်မပျောက်သေးဘဲ ရှိနေခြင်းအားဖြင့် အခြားတရားတစ်ပါးကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ အလွယ်မှတ်ရန် ၂၄ ပစ္စည်းအမည်များ ၁။ ဟေတုပစ္စယော ၂။ အာရမ္မဏပစ္စယော ၃။ အဓိပတိပစ္စယော ၄။ အနန္တရပစ္စယော ၅။ သမနန္တရပစ္စယော ၆။ သဟဇာတပစ္စယော ၇။ အညမညပစ္စယော ၈။ နိဿယပစ္စယော ၉။ ဥပနိဿယပစ္စယော ၁၀။ ပုရေဇာတပစ္စယော ၁၁။ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော ၁၂။ အာသေဝနပစ္စယော ၁၃။ ကမ္မပစ္စယော ၁၄။ ဝိပါကပစ္စယော ၁၅။ အာဟာရပစ္စယော ၁၆။ ဣန္ဒြိယပစ္စယော ၁၇။ ဈာနပစ္စယော ၁၈။ မဂ္ဂပစ္စယော ၁၉။ သမ္ပယုတ္တပစ္စယော ၂၀။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော ၂၁။ အတ္ထိပစ္စယော ၂၂။ နတ္ထိပစ္စယော ၂၃။ ဝိဂတပစ္စယော ၂၄။အဝိဂတပပစ္စယော🙏 - @235091tgi