@kabiram__magar: बलिहाङ राजाको अनुरोधमा तिहारको देउसी, भैलो सुरु भएको हो । (मगर भाषामा हाङको अर्थ राजा हुन्छ) इतिहासकारहरूका अनुसार राजा बलिहाङ राना मगर (बलिराजा) न्यायप्रेमी, धर्मात्मा, भविष्यवेत्ता राजा थिए । रैतिहरूलाई यतिसम्म खुसी पारेका थिए कि उनको मृत्युसम्मको कुरासम्म सुन्न सक्दैनथे ।’ एकदिन बलिराजालाई दक्षिण दिशा तिर बाट मृत्युको दिव्य ज्ञान ( संकेत ) भएपछि जनताहरूलाई बोलाएर भनेछन्, ‘जसरी हामीहरू एकआपसमा मिलेर बसेका छौँ, त्यसरी नै मिलेर बस्नू । अब मेरो मृत्यु कात्तिक महिनाको औँसीको रातमा हुँदैछ ।’ यो खबर सुनेपछि जनता रुँदै कराउँदै गर्न राजालाई बिन्ती गरे, ‘तपाईंलाई बचाउन के उपाय गर्न सकिन्छ ?’ त्यसपछि राजाले भने, ‘मलाई मार्न सत्रुहरु आउँदा सबैको घरमा उज्यालो राखेर उनलाई अनुरोध गरी फकाउन सके म बाँच्न सक्छु ।’ त्यसपछि प्रजाहरू त्यही अनुसार आ आफ्नो घर उज्यालो बनाए । बलिहाङ राजाले अनुमान गरेको दिनमै दक्षैण बाट पठाएको काल अर्थात सत्रु हरु , भुमी अतिक्रमण गर्न र राजालाइ मार्न आए । त्यही बेला सबै जनताले घरघरमा दियो बत्ती बालेर खान, पिउन छाडेर जागा बसेर फाइलो–फाइलो भट्याउँदै प्रार्थना गर्न थाले । काल आएर राजालाई लिन खोज्दा सबै रैतिले भट्याउँदै ‘फाइलो–फाइलो’ भन्दै राजालाई नमार्न अनुरोध गरिरहेकोले राजाप्रति रैतिहरूको प्रगाढ सम्मान र भिड देखेर सत्रुहरु पनि दक्षिण तिरै फर्किएछन र बलिहाङ राजा धेरै समय बाँचेछन । जनताले आफूलाई यमराजका दूतकाल अर्थात जग्गा भुमी अतिक्रमण गर्न खोज्ने सत्रु देखि बचाउँदा भावुक भई बलिराजाले ३ दिनसम्म खुसीयाली मनाउन आदेश दिएकाले त्यसदिन देखि घरघरमा सबैले झिलीमिली बत्ती बालेर रमाइलो गर्दै दिदीबहिनीको हातबाट टीका लगाएको पुर्खा हरुले सुनाउदै आएको पाइन्छ । इसाको १४ औँ शताब्दीतिर अहिले पाल्पा जिल्लाको रैनादेवी छहरा गाउँपालिकामा पर्ने बल्ढेङगढी राज्यमा राजा बलिहाङ राना मगरले शासन गर्दथे । बल्ढ्याङगढी राज्यको स्थापना विसं १४४८ तिर भएको थियो । करीब १५२ वर्ष अस्तित्वमा रहेको राज्यमा पाँच जना राजाहरूले राज्य गरेका थिए । त्यस राज्यका संस्थापक बलिहाङ राना मगर थिए भने दोस्रो अभयहाङ राना मगरको नाम देखिन्छ भने तेस्रो र चौथोको चाँहि इतिहासमा कतै उल्लेख भएको पाइएको छैन । अन्तिम राजा रनवीर राना मगर थिए । पाल्पाली राजा मुकुन्द सेनको नेतृत्वमा सात वटा राज्यको सेनाले पराजित गरेकोले बल्ढ्याङगढीको अस्तित्व १६१६ सम्म रहेको पाइन्छ । बलि राजा न्यायप्रेमी, धर्मात्मा र भविष्य सम्बन्धी जान्ने पुजारी पनि थिए । उनलाई प्रजाले ज्यादै माया गर्थे । उनले स–साना मगर राज्यहरूलाई एकीकरण गरी शक्तिशाली राज्यको स्थापना गरेका थिए । उनको राज्यको सिमाना मगरातदेखि भारतको गोरखपुरसम्म फैलिएको थियो । त्यतिबेला बलिराजाको शासनको चर्चा धेरैतिर हुने गरेको थियो 👇👇👇

Magar Kabiram 🇪🇺🇨🇾

Open In TikTok:

Region: CY

Sunday 08 November 2026 05:52:03 GMT