Ở ời, có một điều tưởng chừng nghịch lý nhưng lại rất thường gặp: Chúng ta dễ dàng nhận ra những điều chưa đúng ở người khác, nhưng đôi khi lại khó nhìn thấy những thiếu sót của chính mình. Một lời nói chưa khéo của người khác có thể khiến ta nhớ rất lâu. Một hành động chưa phù hợp có thể trở thành lý do để ta đánh giá cả một con người. Thế nhưng, khi chính mình mắc sai lầm, ta lại có vô vàn lý do để giải thích, cảm thông và tự tha thứ. Phải chăng đôi mắt con người thường sáng rõ khi nhìn ra bên ngoài, nhưng lại dễ mờ đi khi hướng vào chính mình? Khi nhìn người, ta có thể tỉ mỉ đến từng lời nói, cử chỉ. Nhưng khi nhìn mình, đôi khi ta lại vô tình dùng hoàn cảnh để làm nhẹ đi trách nhiệm, dùng thiện ý để biện minh cho cách hành xử chưa phù hợp. Điều đáng nói là không phải lúc nào sự thiên lệch ấy cũng xuất phát từ lòng ích kỷ. Đôi khi, đó là cách con người bảo vệ hình ảnh tốt đẹp mà mình vẫn tin tưởng về bản thân. Bởi thừa nhận mình sai chưa bao giờ là điều dễ dàng. Ta có thể mất một chút tự ái khi nhận lỗi, nhưng nếu không nhận lỗi, có khi ta đánh mất cả cơ hội trưởng thành. Nói về lòng bao dung rất dễ khi ta chưa phải chịu thiệt thòi. Nói về sự khiêm nhường rất dễ khi bản thân chưa được ca ngợi. Nói về sự tử tế cũng rất dễ khi mọi chuyện đang thuận theo ý mình. Nhưng phẩm chất của một người thường bộc lộ rõ nhất khi họ đứng trước những điều trái ý. Khi bị góp ý, ta có đủ bình tĩnh để lắng nghe không? Khi người khác mắc lỗi, ta có dành cho họ cơ hội sửa chữa không? Khi có được một chút thành tựu, ta có còn giữ được sự khiêm nhường và lòng biết ơn không? Đạo lý đẹp nhất không phải là đạo lý được nói ra thật hay, mà là đạo lý được thực hành một cách chân thành. Biết nhìn lại bản thân là để sống sáng suốt hơn, chứ không phải để tự làm tổn thương mình. Ta cần đủ khiêm tốn để nhận lỗi khi sai, nhưng cũng cần đủ bản lĩnh để bảo vệ điều đúng bằng thái độ ôn hòa và lý lẽ thuyết phục. Một người trưởng thành không phải người luôn đúng trong mọi hoàn cảnh. Đó là người biết phân biệt giữa lòng tự trọng và sự cố chấp, giữa việc bảo vệ quan điểm và bảo vệ cái tôi. Có lẽ, trước khi đưa ra một lời phán xét, ta nên tự hỏi: Mình đã hiểu hết câu chuyện chưa? Nếu ở trong hoàn cảnh ấy, liệu mình có làm tốt hơn không? Và điều mình đang nói có thật sự nhằm giúp người khác tiến bộ, hay chỉ để chứng tỏ bản thân đúng đắn? Chỉ một khoảng lặng để tự hỏi cũng có thể giúp ta tránh được những lời nói khiến người khác tổn thương. Cuộc đời vốn không có ai hoàn toàn không mắc lỗi. Mỗi người đều đang học cách trưởng thành qua những trải nghiệm, những lần vấp ngã và cả những điều chưa trọn vẹn. Vì vậy, thay vì dùng khuyết điểm để định nghĩa một con người, hãy nhìn vào cách họ đối diện và sửa chữa những thiếu sót ấy. Và thay vì chỉ mong người khác thay đổi, hãy bắt đầu từ những điều bản thân có thể điều chỉnh. Sự khiêm nhường không làm con người nhỏ bé đi. Trái lại, nó mở ra một khoảng không đủ rộng để tri thức, nhân cách và sự tử tế tiếp tục lớn lên. Sau cùng, người đáng quý không phải là người có khả năng chỉ ra nhiều sai lầm nhất của thiên hạ, mà là người đủ chân thành để nhìn thấy những điều chưa hoàn thiện trong chính mình. Bởi càng hiểu rõ bản thân, ta càng bớt vội vàng khi đánh giá người khác. Càng trải qua nhiều va vấp, ta càng hiểu rằng mỗi con người đều có những câu chuyện chưa thể nhìn thấu chỉ bằng một vài biểu hiện bên ngoài. Soi người có thể giúp ta nhận ra một thiếu sót. Nhưng soi mình mới giúp ta sửa được một thiếu sót. Và đôi khi, điều làm nên chiều sâu của một con người không nằm ở việc họ đã nói bao nhiêu lời hay lẽ phải, mà ở chỗ sau mỗi lần nhìn lại, họ có thực sự sống tốt hơn ngày hôm qua hay không. #TTLoc - @ttthanhloc