ℭ_ə_𝔫_𝔞_𝔟_𝟶𝟷 :
gəl bu rəvayətə bir az dərindən baxaq. Çünki burada sadəcə Leyliyə olan sevgi yox, insanın qəlbindəki sevgi, inciklik, haqq, bağışlamaq və axirət düşüncəsi bir-birinə qarışır.
### 1\. Məcnun niyə Leyliyə halallıq vermir?
Rəvayətdə Məcnun deyir ki, Qiyamətdə onunla yenidən qarşılaşmaq istəyir.
Bu sözün arxasında belə bir düşüncə dayanır:
«Ey Leyli, mənim bu dünyada çəkdiyim həsrət, yaşadığım ağrı, keçirdiyim iztirablar hələ qəlbimdədir. Sənə halallıq versəm, aramızdakı haqq məsələsini bağlamış olaram. Mən isə səninlə yenidən qarşılaşmaq istəyirəm.»
Burada Məcnun sanki öz sevgisini dünya ilə məhdudlaşdırmır. Onun üçün Leyli yalnız bu dünyada sevdiyi qadın deyil, bütün ömrünün mənasına çevrilmiş bir insandır.
### 2\. Halallıq verməmək nə deməkdir?
Halallıq çox böyük məsuliyyətdir.
Bir insan digərinə halallıq verəndə, onun üzərindəki şəxsi haqqından keçmiş olur. Bu, sadəcə bir söz deyil, qəlbdəki bir yükü bağışlamaqdır.
Məcnunun halallıq verməməsi isə rəvayətdə belə bir məna daşıya bilər: o, Leyli ilə olan hesabını axirətə saxlayır.
Amma burada mühüm bir dini məqam var: İnsan kiməsə halallıq verməsə də, bu, mütləq axirətdə onunla görüşəcəyinə və ya Allahın hökmünün necə olacağına dəlil deyil. Son hökm Allaha məxsusdur.
### 3\. Bu rəvayətin fəlsəfi tərəfi
Mən burada üç böyük məna görürəm:
* Sevgi: Bəzən insan sevdiyindən ayrı düşsə də, qəlbində onu yaşadır.
* Həsrət: Bəzi ayrılıqlar insanın daxilində ömürlük bir iz buraxır.
* Haqq: Sevgi insanın haqqını və çəkdiyi əziyyəti unutdurmaya da bilər.
### 4\. Mənim ən çox düşündüyüm məqam
burada bir sual deyil, bir düşüncə qoymaq istəyirəm:
İnsan bu dünyada kiməsə yaxşılıq edəndə, qarşılığını gözləməməlidir. Kimdənsə pislik görəndə isə qəlbini nifrətlə doldurmamalıdır.
Amma bağışlamaq da məcburiyyət deyil. İnsan öz haqqını tələb edə bilər, bağışlamaq isə böyük mənəvi fəzilətdir.
Mən bu rəvayətin əsas fəlsəfəsini belə ifadə edərdim:
«Bəzən insan sevdiyindən ayrılmağa dözür, amma onunla olan hekayəsinin bitməsinə dözə bilmir. Ona görə də son görüşünü axirətə saxlayır.»
Və bir incə fərq var: Məcnunun bu sözləri sevgini göstərdiyi qədər, bağışlamağın nə qədər çətin olduğunu da göstərir.
Bu rəvayət bizə s
2026-11-15 06:12:37